• Website over de 23 grondrechten in de Nederlandse Grondwet
 

Twee grondwetsherzieningen naar Tweede Kamer

Het kabinet heeft twee voorstellen om de Grondwet te herzien naar de Tweede Kamer gestuurd. Hiermee geeft de regering uitvoering aan wensen vanuit de Eerste Kamer naar aanleiding van het rapport van de Staatscommissie Grondwet. Het gaat om een preambule die vóór artikel 1 zal komen: ‘De Grondwet waarborgt de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten’. Ook het recht op een eerlijk proces voor een onafhankelijke en onpartijdige rechter wordt in de Grondwet opgenomen. In 2010 stelde de Staatscommissie Grondwet vast dat dit uitgangspunt nog niet expliciet in de huidige Grondwet staat.

 

Preambule
Met het opnemen van de preambule wordt een algemene bepaling geformuleerd met ‘de contouren voor het lezen en begrijpen van de Grondwet’, zoals het kabinet het noemt. Veel andere landen kennen al zo’n verwijzing naar de drieslag democratie, rechtsstaat en grondrechten.

Artikel 17
Het opnemen van het recht op een eerlijk proces in de Grondwet moet de individuele rechtsbescherming van de burger grondwettelijk garanderen.
Het kabinet stelt voor om aan artikel 17 toe te voegen: ‘Ieder heeft bij het vaststellen van zijn rechten en verplichtingen of bij het bepalen van de gegrondheid van een tegen hem ingestelde vervolging recht op een eerlijk proces binnen een redelijke termijn van een onafhankelijke en onpartijdige rechter’.

Procedure grondwetsherziening
Ook als de politiek het met deze twee herzieningen akkoord is, zal het zal nog even duren voor ze ook daadwerkelijk in de Grondwet terechtkomen. Het gaat hier om de zogeheten ‘eerste lezing’. De voorstellen moeten zowel in de Tweede Kamer als de Eerste Kamer een meerderheid krijgen. Vervolgens moet er voor de ‘tweede lezing’ eerst een nieuwe Tweede Kamer en een nieuwe Eerste Kamer zitten. In beide kamers moeten de voorstellen ‘in tweede lezing’ een absolute tweederde meerderheid krijgen.

De gang van raken rond grondwetsherzieningen is geregeld in Hoofdstuk 8 van de Grondwet. Klik hier voor de volledige tekst.

Eerder schreven we op 2 juli 2014 over dit onderwerp.

Nieuwsarchief

Uitgelicht

Nashville-verklaring

De door 250 Nederlanders ondertekende Nashville-verklaring leidde tot felle discussies. Mogen de ondertekenaars zich beroepen op de vrijheid van meningsuiting van art. 7 Gw? Zijn homo’s en transgenders door de verklaring gediscrimineerd op grond van art. 1 Gw? Welk recht weegt zwaarder?
Hoogleraar rechtsfilosofie Thomas Mertens zei er in dagblad Trouw van 8 januari 2019 over:
Hier lijkt mij toch vooral de boodschap: wij christenen zijn in de verdrukking en we houden vast aan onze waarheid. Dat is mijn waarheid niet en ook niet die van vele anderen, maar ze mogen het van mij zeggen. En van de rechter ook, vermoed ik. Het is een gevecht van een groep die zich in de verdrukking voelt in deze seculiere tijd en die waarschijnlijk nog steeds de openstelling van het huwelijk voor mensen van het gelijke geslacht betreurt. Tolerantie voor onwelgevallige meningen is cruciaal voor de vrije meningsuiting.

Lees het hele artikel

Knipoog

Parlementair taalgebruik

Op 26 september 2018 schreef Ewoud Sanders een column in NRC Handelsblad over parlementair taalgebruik.
'Na de Algemene Politieke Beschouwingen van vorige week begint de vraag zich op te dringen hoe ver politici kunnen gaan voordat zij door de Kamervoorzitter worden teruggefloten. Wilders, die de beschouwingen mocht openen, zette meteen de toon. Ik telde drie keer oprotten en één keer 'Rot zelf lekker op!' Dit was gericht tegen 'de bende van Denk', zoals Wilders ze noemde. (…) Inmiddels lijken oprotten, oppleuren en oplazeren in Haagse kringen zo geaccepteerd dat de Kamervoorzitter ze kritiekloos laat passeren. Ik vind dat opmerkelijk. Zeker als je bedenkt dat van politici nog altijd wordt verwacht dat ze een voorbeeldfunctie vervullen.'

 Lees de hele column van Ewoud Sanders.