• Website over de 23 grondrechten in de Nederlandse Grondwet
 

Twee grondwetsherzieningen naar Tweede Kamer

Het kabinet heeft twee voorstellen om de Grondwet te herzien naar de Tweede Kamer gestuurd. Hiermee geeft de regering uitvoering aan wensen vanuit de Eerste Kamer naar aanleiding van het rapport van de Staatscommissie Grondwet. Het gaat om een preambule die vóór artikel 1 zal komen: ‘De Grondwet waarborgt de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten’. Ook het recht op een eerlijk proces voor een onafhankelijke en onpartijdige rechter wordt in de Grondwet opgenomen. In 2010 stelde de Staatscommissie Grondwet vast dat dit uitgangspunt nog niet expliciet in de huidige Grondwet staat.

 

Preambule
Met het opnemen van de preambule wordt een algemene bepaling geformuleerd met ‘de contouren voor het lezen en begrijpen van de Grondwet’, zoals het kabinet het noemt. Veel andere landen kennen al zo’n verwijzing naar de drieslag democratie, rechtsstaat en grondrechten.

Artikel 17
Het opnemen van het recht op een eerlijk proces in de Grondwet moet de individuele rechtsbescherming van de burger grondwettelijk garanderen.
Het kabinet stelt voor om aan artikel 17 toe te voegen: ‘Ieder heeft bij het vaststellen van zijn rechten en verplichtingen of bij het bepalen van de gegrondheid van een tegen hem ingestelde vervolging recht op een eerlijk proces binnen een redelijke termijn van een onafhankelijke en onpartijdige rechter’.

Procedure grondwetsherziening
Ook als de politiek het met deze twee herzieningen akkoord is, zal het zal nog even duren voor ze ook daadwerkelijk in de Grondwet terechtkomen. Het gaat hier om de zogeheten ‘eerste lezing’. De voorstellen moeten zowel in de Tweede Kamer als de Eerste Kamer een meerderheid krijgen. Vervolgens moet er voor de ‘tweede lezing’ eerst een nieuwe Tweede Kamer en een nieuwe Eerste Kamer zitten. In beide kamers moeten de voorstellen ‘in tweede lezing’ een absolute tweederde meerderheid krijgen.

De gang van raken rond grondwetsherzieningen is geregeld in Hoofdstuk 8 van de Grondwet. Klik hier voor de volledige tekst.

Eerder schreven we op 2 juli 2014 over dit onderwerp.

Nieuwsarchief

Uitgelicht


Statenverkiezingen in Caribisch Nederland
In 2010 zijn Saba, Sint-Eustatius en Bonaire bijzondere gemeenten van Nederland geworden. Bij deze operatie werd vergeten om de drie bij een provincie in te delen met als gevolg dat de Nederlandse staatsburgers daar niet in de gelegenheid zouden zijn om (indirect) hun stem uit te brengen voor de Eerste Kamer.
Om het probleem op te lossen is de Kieswet aangepast en daarvoor moest in 2017 ook de Grondwet veranderd worden. Aanvankelijk was het plan om de drie betrokken eilandsraden mee te laten stemmen voor de Eerste Kamer. Daar deed zich echter de moeilijkheid voor dat net als bij de gemeenteraden ook niet-Nederlanders voor de eilandraden mogen stemmen, terwijl voor de Statenverkiezingen het Nederlanderschap een vereiste is.
Voor de drie kleine Caribische eilanden is daarom een aparte verkiezing in de Kieswet bedacht. Tegelijk met de eilandsraadverkiezingen mogen de kiesgerechtigden met een Nederlandse nationaliteit op de eilanden ook hun stem uitbrengen voor een ‘kiescollege’. Dit college heeft als enige taak mee te doen aan de Eerste Kamer-verkiezingen. Samen zijn de drie eilanden goed voor 0,11 Kamerzetel.
(gepubliceerd op 19.03.2019)

Knipoog

Parlementair taalgebruik

Op 26 september 2018 schreef Ewoud Sanders een column in NRC Handelsblad over parlementair taalgebruik.
'Na de Algemene Politieke Beschouwingen van vorige week begint de vraag zich op te dringen hoe ver politici kunnen gaan voordat zij door de Kamervoorzitter worden teruggefloten. Wilders, die de beschouwingen mocht openen, zette meteen de toon. Ik telde drie keer oprotten en één keer 'Rot zelf lekker op!' Dit was gericht tegen 'de bende van Denk', zoals Wilders ze noemde. (…) Inmiddels lijken oprotten, oppleuren en oplazeren in Haagse kringen zo geaccepteerd dat de Kamervoorzitter ze kritiekloos laat passeren. Ik vind dat opmerkelijk. Zeker als je bedenkt dat van politici nog altijd wordt verwacht dat ze een voorbeeldfunctie vervullen.'
(gepubliceerd op 10.10.2018)

 Lees de hele column van Ewoud Sanders.