• Website over de 23 grondrechten in de Nederlandse Grondwet
 

Dossier Grondwetswijzigingen

In dit dossier proberen we u steeds de actuele stand van zaken te geven rond de verschillende voorstellen. We gaan slechts in op de voorstellen die direct of indirect te maken hebben met de Grondwetsartikel 1 t/m 23.

 

Procedure Grondwetswijziging

Er moeten vijf stappen gezet worden om tot een Grondwetswijziging te komen.

  • Stap 1  Eerste lezing door Tweede Kamer
    besluitvorming bij gewone meerderheid

  • Stap 2 Eerste lezing door Eerste Kamer
    besluitvorming bij gewone meerderheid

  • Stap 3  Tweede lezing door nieuwe Tweede Kamer
    besluitvorming bij 2/3 meerderheid

  • Stap 4  Tweede lezing door nieuwe Eerste Kamer
    besluitvorming bij 2/3 meerderheid

  • Stap 5   Na publicatie in het Staatsblad treedt de wet in werking

 

Stap 1
Eerste lezing Tweede Kamer

Art. 1 Gw   'Handicap' en 'hetero- of homoseksuele gerichtheid' als antidiscriminatiegronden

  • initiatief D66 en GroenLinks (ingediend 2010)


Nw. art. Gw
   Modernisering rol van de Koning

  • initiatief PVV (ingediend 2011)


Nw. art. Gw
   De rol van de Koning bij kabinetsformaties

  • initiatief PVV (ingediend 2011)

 

Stap 2
Eerste lezing Eerste Kamer

Nw. art. Gw   Tweederde meerderheid-vereiste voor goedkeuring Europese verdragen

  • initiatief LPF, SGP (ingediend 2006)
  • Stap 1 TK 22-09-2015
  • Stap 2 EK 24-01-2017
  • wachten op eindrapport Commissie-Remkes

 

Stap 3
Tweede lezing Tweede Kamer

Preambule   Toevoeging van de preambule 'De Grondwet waarborgt de grondrechten en de democratische rechtsstaat'

  • regeringsvoorstel (ingediend 2012/2016)
  • Stap 1   TK 06-06-2017
  • Stap 2   EK 06-03-2018

Toelichting   In de huidige Grondwet is het uitgangspunt van de algemene bepaling niet expliciet opgenomen, al is het wel richtinggevend voor wetgeving en praktijk. Met de wijziging van de Grondwet wordt uitvoering gegeven aan de wens van de Eerste Kamer (motie Engels c.s. in 2012) naar aanleiding van het rapport van de Staatscommissie Grondwet. Oorspronkelijk voorstel uit 2012: 'De Grondwet waarborgt de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten.'
De regering heeft dit voorstel overgenomen in juni 2016. De algemene bepaling geeft de contouren aan voor het lezen en begrijpen van de Grondwet. Door amendement Koopmans is de tekst gewijzigd.


Art. 13 Gw
   Modernisering formulering brief-, telefoon-  en telegraafgeheim

  • regeringsvoorstel (ingediend 2014}
  • Stap 1   TK 14-09-2017
  • Stap 2   EK 11-07-2017


Art. 17 Gw
   Toevoeging van een bepaling over het recht op een eerlijk proces: 'Ieder heeft bij het vaststellen van zijn rechten en verplichtingen of bij het bepalen van de gegrondheid van een tegen hem ingestelde vervolging recht op een eerlijk proces binnen een redelijke termijn van een onafhankelijke en onpartijdige rechter.

  • regeringsvoorstel (ingediend 2016)
  • Stap 1   TK 11-07-2016
  • Stap 2   EK 20-02-2017


Art. 55 Gw
   Door niet-ingezetenen gekozen kiescollege voor de verkiezing van de Eerste Kamer

  • regeringsvoorstel (ingediend 2020)
  • 1e stap   TK 2-6-2020
  • 2e stap   EK 13-10-2020

Toelichting   Dit voorstel is het gevolg van een afspraak in het regeerakkoord Rutte III. Het is een aanpassing van het stemproces zodat Nederlanders die in het buitenland wonen, hun kiesrecht voor de Eerste Kamer kunnen uitoefenen bij gebrek aan een Provinciale Staten.


Stap 4
Tweede lezing Eerste Kamer

Geen voorstellen die wachten op Stap 4

 

Afgeronde voorstellen

Art. 131 Gw   Deconstitutionalisering benoeming CdK en burgemeester, artikel 131 verdwijnt uit de Grondwet

  • initiatief Gerard Schouwen (D66) (ingediend 2013)
    tweede lezing door Rob Jetten (D66)
  • Stap 1   TK 12-09-201
  • Stap 2   EK 28-04-2015
  • Stap 3   TK 23-01-2018
  • Stap 4   EK 20-11-2018

 

Ingetrokken voorstellen

Art. 120 Gw   Het invoeren van een rechterlijke toetsing

  • initiatief GroenLinks (ingediend 2002)
  • ingetrokken 09-10-2018


Nw. art. Gw
   Nederlandse taal in de Grondwet

  • regeringsvoorstel (ingediend 2010
  • ingetrokken 15-02-2018


Nw.art. Gw
   Zorgplicht voor dieren

  • initiatief GroenLinks (ingediend 2006)
  • ingetrokken 15-01-2019

 

Dossier laatst bijgewerkt op 11 december 2020

Uitgelicht

 


Rechtspraak niet meer openbaar

NRC-columnist Folkert Jensma schreef in de krant van 1 augustus 2020:
Toen ik drie weken geleden een strafzitting bijwoonde, drong het tot me door. De rechtspraak is nu al drie maanden niet meer openbaar. De burger mag er helemaal niet meer bij. Journalisten mogen naar binnen, mits tevoren aangemeld en met niet meer dan drie tegelijk. (…)
Twee maanden geleden mailde een lezer die de strafzaak over de moord op haar kapper had willen bijwonen, dat ze nul op het rekest kreeg. Die zitting was digitaal te volgen, onder meer voor journalisten, maar zij mocht niet inloggen. De rechtbank vreesde dat deze burger via Skype de zitting ook zou opnemen. Er was weliswaar niets wat daar op wees, maar de rechtbank zag grote privacy-bezwaren. Geen risico’s met Twitter of YouTube filmpjes. Klagen hielp niet. De rechters waren onverbiddelijk. (20.08.20)

De openbaarheid van de rechtszittingen en  bij het uitspreken van vonnissen staat vanaf het prille begin in de Nederlandse Grondwet.
Hoe zit het nu de beperkingen vanwege de coronamaatregelen waar Jensma over schreef?

We zetten een aantal feiten op een rijtje.

Knipoog

 

Wereldkampioenschappen

Acht dagen lang werden in november 2020 bewindslieden en hoge ambtenaren ondervraagd over de kinderopvangtoeslag. Na afloop verzuchtte voorzitter Chris van Dam van de parlementaire ondervragingscommissie: 'Ik heb zitten luisteren naar de wereldkampioenschappen bestuurlijk onvermogen'. (17.12.2020)

 

NET VERSCHENEN

 wwconstitute projectw.constituteproject.org

Op deze zeer uitgebreide website vindt u de integrale teksten van vrijwel alle grondwetten ter wereld, maar liefst 189 stuks. De site is ontwikkeld door het Comparative Constitutions Project van de University of Texas in Austin.
Altijd al eens willen weten wat er in de grondwet van Noord-Korea staat? Artikel 2 luidt bijvoorbeeld zeer strijdlustig:
The Democratic People’s Republic of Korea is a revolutionary State which has inherited the brilliant traditions formed during the glorious revolutionary struggle against the imperialist aggressors and in the struggle to achieve the liberation of the homeland and the freedom and well-being of the people.

Kijk hier voor meer nieuwe publaties