Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Kabinet komt met compromis hoogste bestuursrechter

VVD en PvdA spraken in 2012 af dat er één hoogste bestuursrechter zou komen in plaats van de vier die ons land nu heeft. Het idee was dat de Hoge Raad ook alle zaken zou gaan behandelen die voorheen bij de Raad van State, de Centrale Raad van Beroep en het College van Beroep voor het bedrijfsleven terechtkwamen. ‘Hoge bestuursrechters kun je écht niet zomaar opheffen’ schreef Christiaan Pelgrim in NRC Handelsblad naar aanleiding van het zojuist verschenen compromisvoorstel van het kabinet. (29.02.16)

Vier bestuursrechters
Nederland heeft op dit moment maar liefst vier hoge bestuursrechters die allemaal het laatste oordeel vellen in bepaalde zaken tegen de overheid. Alle vier organen hebben eigen specialisaties.
● Voor belastingzaken is er de Hoge Raad.
● Klagen over gemeentelijke plannen op het gebied van ruimtelijke ordening doe je bij de Raad van State.
● Na een geweigerde uitkering kun je je gelijk halen bij de Centrale Raad van Beroep.
● Bedrijven die geen toestemming krijgen om te fuseren, stappen naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven.
Er zijn zelfs kwesties die bij meer dan één hoge rechter spelen die daar vervolgens ook nog eens verschillend over kunnen oordelen. Dat was bijvoorbeeld het geval in de zaken tegen de SGP die geen vrouwen op de kieslijst wilde. De Raad van State vind in 2007 dat vrijheid van godsdienst en vrijheid van vereniging zwaarder wogen dan een mogelijke discriminatie. De Hoge Raad besliste echter in 2010 dat de SGP vrouwen moest toelaten op de kieslijst.

Raad van State
Bij de afgelopen kabinetsformatie spraken VVD en PvdA af dat er maar één hoge bestuursrechter zou overblijven en dat de Hoge Raad zou moeten zijn. Dat zou een eind maken aan de huidige onduidelijkheden en zou bovendien meteen een ander probleem oplossen, namelijk de twee petten van de Raad van State. Deze spreekt namelijk niet alleen recht in zaken tegen de overheid, maar is tegelijkertijd ook de belangrijkste adviseur van de regering. De Tweede Kamer vindt al jaren dat die twee rollen niet bij elkaar horen.

Compromis
He kabinet komt nu met een plan om de zaak overzichtelijker te maken. Het plan blijkt echter niet zo overzichtelijk als destijds was in het regeerakkoord was afgesproken, maar is een duidelijk compromisvoorstel.
Het kabinet zegt de Raad van State te waarderen om zijn snelheid en effectiviteit en wil de rechtspraak daar niet weghalen. Dus deze blijft bestaan als hoogste rechter. Wel verdwijnen de Centrale Raad van Beroep en het College van Beroep voor het bedrijfsleven. De zaken van het laatste college worden overgenomen door de Raad van State. De zaken van de Centrale Raad van Beroep gaan naar de vier gerechtshoven.

Pelgrim stelt in NRC Handelsblad dat VVD en PvdA kennelijk genoegen nemen met een minder vergaande splitsing. Wel vinden de twee dat de Raad van State haar twee taken beter moet scheiden. Niemand mag er bijvoorbeeld nog én rechter én adviseur zijn, maar de Raad van State wordt niet echt gesplitst. De Tweede Kamer wil en toch gebeurt het niet. Hoe kan dat, vraagt Pelgrim zich af...

Uitgelicht

Rechter als schuldige

In februari zette de rechter een streep door een inreisverbod voor drie conservatieve islamitische predikers dat de ministers Faber en Van Weel hadden uitgevaardigd. Minister Faber noemde de uitspraak van de rechter  'een zwarte dag’, Van Weel had het over 'een teleurstellende uitkomst'. De rechter werd in de socials zwaar onder vuur genomen.
Voorzitter Marc Flierstra van de Vereniging voor Rechtspraak hekelde in Trouw van 25 februari 2025 de reactie van beide ministers: ‘Door dit soort uitspraken denken mensen dat het door deze rechter komt dat de haatpredikers Nederland in mochten. De ministers zijn zo medeschuldig aan het creëren van een klimaat waarbij deze rechter als schuldige wordt gezien. Het probleem lag bij het besluit van de ministers. Die hebben hun huiswerk niet goed gedaan. Als je dat nalaat, moet je vervolgens niet verbaasd zijn als een rechter gewoon zijn werk doet en oordeelt: Zo kan het niet.’
De rechter geoordeeld dat de ministers onvoldoende hadden gemotiveerd waarom de drie sprekers een bedreiging voor de openbare orde waren.
(06.04.2025)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

haas cover

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hein de Haas

Hoe migratie echt werkt

In Nederland wordt al jaren binnen en buiten de politiek fel gedebatteerd over migratie. Het gaat daarbij niet alleen over de gevolgen voor de Nederlandse samenleving van de komst van vluchtelingen en asielzoekers, maar ook over de noodzaak van de komst van arbeidsmigranten voor de Nederlandse economie en innovatie.
Hoogleraar sociologie Hein de Haas houdt zich al zo’n dertig jaar met migratie bezig en ging zich steeds meer ergeren aan het gebrek aan kennis dat in de discussies geëtaleerd werd. Dus schreef De Haas het boek Hoe migratie echt werkt waarin hij – in de woorden van de uitgever - '22 hardnekkige linkse én rechtse migratiemythen ontzenuwt' door de wetenschappelijke informatie hierover op een rijtje te zetten. Het boek is inmiddels bijna twee jaar geleden verschenen, maar is nog steeds een nuttige informatiebron! (14.08.2025)

ISBN 9789000386857, Spectrum, Amsterdam, 2023

Lees meer over nieuwe boeken!

 

Knipoog

Bestrijd elk feit

Wie volgt wat er in de wereld gebeurt, denk eens aan de woorden van het luipaard Firapeel - Advocaat van Staat in de Vos Reinaarde - als hij koning Nobel een welgemeend advies geeft hoe deze zich als machthebber het beste kan gedragen:

'Geef nimmer toe dat U verkeerd zat.
Om 't even wat, wanneer of hoe:
U geeft Uw ongelijk nóóit toe.
Integendeel. Bestrijd elk feit
Dat een vergissing suggereert.
Val aan, verdraai, ontken, ga wild
Tekeer en accepteer geen jota
Van wat Uw kijk zou corrigeren ...
Volhard totdat zo'n feit kapseist
En wijkt voor Uw realiteit
- Zij is de basis van Uw macht.
Uw ware soevereiniteit.'

Citaat uit ReinAard (2025) waarin Tom Lanoye de Vos Reinaarde heeft 'hertaald' in een hedendaagse schelmenroman. (10.08.2025)

Bekijk oude afleveringen Knipoog