Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

SGP sluit vrouwen niet langer uit van kieslijst

(20.01.13) Vorige zomer stelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens vast dat de SGP vrouwen het recht niet mag ontzeggen om zich verkiesbaar te stellen. Na maandenlang intern overleg lijkt de partij een manier gevonden te hebben om aan de eisen van het Europees Hof te voldoen en tóch in eigen huis het gevoel te bewaren dat men de roeping van de vrouw recht blijft doen. Zoals bekend beschouwt de partij het zitting nemen van vrouwen in politieke organen in striijd met Gods woord.


De zaak speelte al sinds 2003 toen het Clara Wichmann Instituut een proces tegen de Nederlandse staat begon omdat die geen maatregelen tegen de SGP nam en daarmee in feite discriminatie van vrouwen toestond. De rechtbank oordeelde dat de staat in strijd met artikel 7 van het VN-Vrouwenverdrag handelde door de discriminatie van vrouwen te laten voortbestaan. In totaal werd de SGP tot vier keer toe in het ongelijk gesteld.

Nieuwe regels
In het nieuwe reglement van de SGP komt nu te staan dat het geslacht van de kandidaat niet bepaldend mag zijn bij de selectie van kandidaten voor de verschillende kieslijsten.
De wijziging van het reglement betekent dat vrouwen zich kandidaat kunnen stellen en dat de betreffende commissies hen in de procedure moeten meenemen.

In strijd met Artikel 10
Of deze vrouwen vervolgens een kans maken op de lijst te komen, valt overigens te betwijfelen. Voor hetzelfde geld zegt de selectiecommissie dat een vrouw die de politiek in wil, in elk geval in strijd met Artikel 10 van het beginselprogram van de SGP handelt dat zegt dat vrouwen ongeschikt zijn voor de politiek.
De SGP veranderde alleen haar reglementen en niet haar beginselprogram. Letterlijk zegt Artikel 10:
'De opvatting van het vrouwenkiesrecht voortkomend uit een revolutionair emancipatiestreven, strijdt met de roeping van de vrouw. Dat laatste geldt ook voor het zitting nemen van de vrouw in politieke organen, zowel vertegenwoordigende als bestuurlijke.
De vrouw zij in haar eigen consciëntie overtuigd of zij haar stem kan uitbrengen met inachtneming van de haar door God gegeven plaats.'

Juridische constructie
Het is de vraag in hoeverre de constructie die de SGP voor politiek actieve vrouwen bedacht heeft, bij de rechter overeind blijft. Bij de presentatie van het nieuwe reglement zei dat SGP hierover niet alleen met juristen maar ook met het ministerie vasn Binnenlandse Zaken te hebben overlegd. De zaak wordt ongetwijfeld vervolgd.

 

bron NRC Handelsblad 15.01.2013, vorige artikel over deze zaak verscheen op de site op 20.07.2012
grondrecht Artikel 1, Artikel 4 en Artikel 6 Nederlandse Grondwet

Uitgelicht

Academische vrijheid

In een advies aan minister Rianne Letschert van Onderwijs houdt de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen een pleidooi om de academische vrijheid in de Grondwet op te nemen. KNAW vindt dat de vrijheid om naar eigen inzicht onderzoek te doen en onderwijs te verzorgen op dit moment onvoldoende wettelijk verankerd is om aan bedreigingen het hoofd te bieden. Het nieuwe artikel zou kunnen luiden: ‘De academische vrijheid wordt geëerbiedigd en bevorderd.’

Ineke Sluiter, die deel uitmaakte van de KNAW-commissie, zei erover in NRC van 15 oktober 2026:
Je ziet nu de normalisering van een bepaalde minachting van universiteiten, ook vanuit de politiek. Argwaan zaaien, generalisaties over wat er daar allemaal zou gebeuren. Ook dat ondermijnt het vertrouwen in de wetenschap. Zo ver als in de VS gaat het niet, maar ook hier putten de politieke flanken uit het handboek dat daar wordt gevolgd. (25.10.2026)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

 Schimmelpeninck

Hans Verbeek

De vergeten minister-president

Hans Verbeek beschrijft het leven van Gerrit Schimmelpenninck (1794-1863), zoon van Rutger Jan Schimmelpenninck die in de Franse tijd staatshoofd van Nederland was. Zelf werd Gerrit Schimmelpenninck in 1848 de eerste minister-president van Nederland, zij het slechts twee maanden. Hij was in 1848 de grote tegenstander van Thorbecke bij het tot stand komen van de nieuwe grondwet.
Hans Verbeek wil in zijn boek het beeld nuanceren van de progressieve liberaal Thorbecke tegenover een conservatieve graaf Schimmelpenninck die niets van grondwetswijzigingen wilde weten. Aan de hand van een reconstructie van de gebeurtenissen in 1848 beschrijft Verbeek de opkomst en ondergang van deze markante man. (20.04.2026)

ISBN 9789044660586, Prometheus Amsterdam, 2026

Lees meer over nieuwe boeken!

 

Knipoog

Het voorkomen van het kwaad

Bij de behandeling van de asielwetten in de Eerste Kamer in april 2026 kwam ook de functie van de Eerste Kamer weer eens uitgebreid aan de orde. Een discussie die al in 1848 ontstond toen de liberale coryfeeën Johan Rudolph Thorbecke en Dirk Donker Curtius het volkomen oneens bleken over de toekomst van de Eerste Kamer.

Bij zijn pogingen om de Nederlandse staatsinrichting te hervormen was Thorbecke in 1848 stellig van plan om de Eerste Kamer op te heffen. Hij noemde deze ‘zonder grond en doel’.
Dat dat niet lukte, moet op het conto van minister Donker Curtius worden geschreven. In zijn biografie De man van 1848 over Dirk Donker Curtius schrijft Mathijs van de Waardt over deze kwestie (pag. 246):

Donker zocht in de Eerste Kamer een instelling voor 'bedaarde overweging'. De Eerste Kamer was 'een waarborg tegen overijling, eene beperking van hartstogten in onrustige tijden, een bolwerk voor de troon' en daarnaast 'een krachtigen steun der wet'.
Dat de Kamer zelf niet veel bewerkstelligde, maar een waarborg was, was voor Donker evident. Hij benadrukte nog eens ‘dat in het algemeen het nut eener Eerste Kamer, hoe ook zamengesteld, meer gelegen is in het voorkomen van het kwaad dan in het stichten van het goede.
(20.04.2026)

Bekijk oude afleveringen Knipoog