Nieuws

Ministerie start inspraakronde over wijziging Artikel 13 Grondwet

Nieuws 01 oktober 2012

(01.10.12) Het is de bedoeling om in een nieuw Artikel 13 van de Grondwet het oude brief-, telefoon- en telegraafgeheim uit te breiden met alle elektronische vormen van communicatie. Tot 1 januari 2013 kan iedereen kan op deze voorgenomen wijziging reageren via www.internetconsultatie.nl.

Brief Minister Donner
Eind vorig jaar heeft de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken Donner namens het kabinet gereageerd op het advies van de staatscommissie Grondwet. Hij heeft toen laten weten het oude brief-, telefoon- en telegraafgeheim te willen uitbreiden met elektronische vormen van communicatie.

Techniek-onafhankelijke formulering
Inmiddels is het concept van de wijziging van Artikel 13 met een toelichting gepubliceerd. Het kabinet heeft hierin gekozen voor de formulering ‘brief- en telecommunicatiegeheim’. Deze formulering is niet meer afhankelijk van de techniek. Alle huidige en toekomstige communicatiemiddelen zoals e-mail, besloten communicatie via sociale media en de opslag van persoonlijke bestanden in de ‘cloud’ vallen onder zo’n telecommunicatiegeheim en krijgen een grondwettelijke bescherming.

bron Nieuwsbrief ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 28.09.2012
voorgaand bericht Kabinet wil vóór zomer Artikel 13 Grondwet aanpakken (29.11.11)
artikel Artikel 13 Nederlandse Grondwet

Uitgelicht

Academische vrijheid

In een advies aan minister Rianne Letschert van Onderwijs houdt de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen een pleidooi om de academische vrijheid in de Grondwet op te nemen. KNAW vindt dat de vrijheid om naar eigen inzicht onderzoek te doen en onderwijs te verzorgen op dit moment onvoldoende wettelijk verankerd is om aan bedreigingen het hoofd te bieden. Het nieuwe artikel zou kunnen luiden: ‘De academische vrijheid wordt geëerbiedigd en bevorderd.’

Ineke Sluiter, die deel uitmaakte van de KNAW-commissie, zei erover in NRC van 15 oktober 2026:
Je ziet nu de normalisering van een bepaalde minachting van universiteiten, ook vanuit de politiek. Argwaan zaaien, generalisaties over wat er daar allemaal zou gebeuren. Ook dat ondermijnt het vertrouwen in de wetenschap. Zo ver als in de VS gaat het niet, maar ook hier putten de politieke flanken uit het handboek dat daar wordt gevolgd. (25.10.2026)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

Schimmelpeninck

Hans Verbeek

De vergeten minister-president

Hans Verbeek beschrijft het leven van Gerrit Schimmelpenninck (1794-1863), zoon van Rutger Jan Schimmelpenninck die in de Franse tijd staatshoofd van Nederland was. Zelf werd Gerrit Schimmelpenninck in 1848 de eerste minister-president van Nederland, zij het slechts twee maanden. Hij was in 1848 de grote tegenstander van Thorbecke bij het tot stand komen van de nieuwe grondwet.
Hans Verbeek wil in zijn boek het beeld nuanceren van de progressieve liberaal Thorbecke tegenover een conservatieve graaf Schimmelpenninck die niets van grondwetswijzigingen wilde weten. Aan de hand van een reconstructie van de gebeurtenissen in 1848 beschrijft Verbeek de opkomst en ondergang van deze markante man. (20.04.2026)

ISBN 9789044660586, Prometheus Amsterdam, 2026

Lees meer over nieuwe boeken!

Knipoog

Het voorkomen van het kwaad

Bij de behandeling van de asielwetten in de Eerste Kamer in april 2026 kwam ook de functie van de Eerste Kamer weer eens uitgebreid aan de orde. Een discussie die al in 1848 ontstond toen de liberale coryfeeën Johan Rudolph Thorbecke en Dirk Donker Curtius het volkomen oneens bleken over de toekomst van de Eerste Kamer.

Bij zijn pogingen om de Nederlandse staatsinrichting te hervormen was Thorbecke in 1848 stellig van plan om de Eerste Kamer op te heffen. Hij noemde deze ‘zonder grond en doel’.
Dat dat niet lukte, moet op het conto van minister Donker Curtius worden geschreven. In zijn biografie De man van 1848 over Dirk Donker Curtius schrijft Mathijs van de Waardt over deze kwestie (pag. 246):

Donker zocht in de Eerste Kamer een instelling voor 'bedaarde overweging'. De Eerste Kamer was 'een waarborg tegen overijling, eene beperking van hartstogten in onrustige tijden, een bolwerk voor de troon' en daarnaast 'een krachtigen steun der wet'.
Dat de Kamer zelf niet veel bewerkstelligde, maar een waarborg was, was voor Donker evident. Hij benadrukte nog eens ‘dat in het algemeen het nut eener Eerste Kamer, hoe ook zamengesteld, meer gelegen is in het voorkomen van het kwaad dan in het stichten van het goede.
(20.04.2026)

Bekijk oude afleveringen Knipoog