• Website over de 23 grondrechten in de Nederlandse Grondwet
 

Tweede Kamer stelt fractievorming aan de orde

De afgelopen maanden heeft een werkgroep uit de Tweede Kamer zich over het probleem rond de fractievorming gebogen. Aanleiding was de steeds verdere versnippering in de Kamer: tijdens de huidige zittingsperiode breidde het aantal fracties zich uit van elf naar zestien. Al enige tijd is de Tweede Kamer bezig om naar mogelijkheden zoeken om de gevolgen van afsplitsingen te verkleinen.

De Tweede Kamer begon na de verkiezingen van september 2012 met elf partijen. Door interne ruzies braken sindsdien zeven Kamerleden met hun partij om zelfstandig verder te gaan. Er zijn nu zestien fracties waaronder twee met twee afgesplitste leden: Bontes en Van Klaveren van de PVV en Kuzu en Öztürk van de PvdA.
Bij veel partijen heerst in de Kamer onvrede over de mogelijkheden die Kamerleden nu hebben om zich af te splitsen en zelfstandig verder te gaan of met een andere eenling samen te gaan in een nieuwe fractie.

Grondwettelijke onmogelijkheid
De notitie gaat in op de positie van de Kamerleden op grond van de Grondwet. Volgens de notitie biedt de Grondwet geen ingang om ongewenste fractievorming tegen te gaan. Zo stelt artikel 54 Gw dat de leden van de Tweede Kamer rechtstreeks gekozen worden en dus niet partijen. Volgens de Grondwet heeft een lid van de Tweede Kamer een individueel mandaat en vertegenwoordigt hij geen partij, regio, plaats, bevolkingsgroep of beroepsgroep, maar het gehele Nederlandse volk.
Verder worden de gronden waarop het Kamerlidmaatschap eindigt, elders in de Grondwet met name genoemd en het verlaten van de Kamerfractie of de politieke beweging waartoe men bij het aantreden als Kamerlid hoorde, staat daar niet bij.
In de notitie worden onder andere de mogelijkheden nagegaan om Kamerleden die zich afsplitsen van hun eigen fractie en zelfstandig doorgaan, niet langer de mogelijkheid te bieden om later met andere ‘eenlingen’ een nieuwe fractie te beginnen.
Volgens de notitie moet er een verschil gemaakt worden tussen fractie en groepen. Fracties zijn tijdens de verkiezingen aan de kiezer als zodanig bekend. Alle afscheidingen worden groepen genoemd tenzij de Kamer alsnog ze benoemt tot fractie. Een fractie krijgt meer faciliteiten (financiën, spreektijd) dan een groep.

Naar alle waarschijnlijkheid zal de Tweede Kamer de notitie in juni bespreken.
De volledige tekst van de notitie Fractievorming in de Tweede Kamer

Nieuwsarchief

Uitgelicht

Democratische rechtsorde

Op 2 juni 2022 hield Herman Tjeenk Willink in de Gotische Zaal van de Raad van State de lezing ‘Tot zover ben ik gekomen’. De oud vice-president van de Raad van State begon zijn publiek te vertellen dat ze niets nieuws zouden horen. Wat hij ging zeggen, zei hij al heel lang, maar er werd tot u toe niet naar hem geluisterd.

Zoals het nu gaat, gaat het mis, hield Herman Tjeenk Willink zijn toehoorders voor:
Het functioneren van de overheid zelf holt de democratische rechtsorde uit die ook een sociale rechtsorde pretendeert te zijn. Daarvan worden burgers die van de overheid afhankelijk zijn, zij die het niet zo goed getroffen hebben, als eersten het slachtoffer. [...]
Burgers zijn de laatste veertig jaar onzeker geworden over wat zij van de overheid mogen verwachten. De sociale grondrechten, ‘kernverantwoordelijkheden’ van de overheid, werden in 1983 met algemene stemmen in de Grondwet opgenomen, maar speelden de afgelopen 35 jaar in het politieke debat nauwelijks een rol. Het besef dat de klassieke en sociale grondrechten met elkaar verband houden, niet voor niets in één hoofdstuk zijn opgenomen, lijkt te zijn verdwenen. (29.06.22)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Pas verschenen

boeken

 

 

Prof. mr. A.W. Heringa e.a.
Staatsrecht

Onlangs verscheen de veertiende druk van Staatsrecht dat in 1972 voor het eerst verscheen onder de titel Compendium van het Staatsrecht en geschreven werd door T. Koopmans. Inmiddels is dit compendium uitgegroeid tot een standaardwerk van 660 pagina’s. Auteurs Aalt Willem Heringa, Luc Verhey en Wytze van der Woude hebben hun Staatsrecht voor de nieuwe druk flink onder handen genomen en met name de structuur van het boek drastisch gewijzigd. Vanuit het staatsrecht hebben de auteurs hebben geprobeerd constitutionele kwesties te beschrijven in hun maatschappelijke context.

CoverStaatsrecht

Kijk hier voor meer nieuwe publicaties

 

 

Knipoog

Staatsinrichting

In een interview in NRC Handelsblad van 23 december 2021 vertelde Caroline van der Plas van de BoerBurgerBeweging dat ze informateur Mariëtte Hamer had gevraagd wanneer er nieuwe verkiezingen zouden kunnen komen.

‘Dat bepaalt ú,’ zei Hamer, ‘als Tweede Kamer.’
Toen dacht ik: O Caroline, leer nou eens wat over staatsinrichting. (11.01.22)

Bekijk oude afleveringen Knipoog