Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Tweede Kamer stelt fractievorming aan de orde

De afgelopen maanden heeft een werkgroep uit de Tweede Kamer zich over het probleem rond de fractievorming gebogen. Aanleiding was de steeds verdere versnippering in de Kamer: tijdens de huidige zittingsperiode breidde het aantal fracties zich uit van elf naar zestien. Al enige tijd is de Tweede Kamer bezig om naar mogelijkheden zoeken om de gevolgen van afsplitsingen te verkleinen.

De Tweede Kamer begon na de verkiezingen van september 2012 met elf partijen. Door interne ruzies braken sindsdien zeven Kamerleden met hun partij om zelfstandig verder te gaan. Er zijn nu zestien fracties waaronder twee met twee afgesplitste leden: Bontes en Van Klaveren van de PVV en Kuzu en Öztürk van de PvdA.
Bij veel partijen heerst in de Kamer onvrede over de mogelijkheden die Kamerleden nu hebben om zich af te splitsen en zelfstandig verder te gaan of met een andere eenling samen te gaan in een nieuwe fractie.

Grondwettelijke onmogelijkheid
De notitie gaat in op de positie van de Kamerleden op grond van de Grondwet. Volgens de notitie biedt de Grondwet geen ingang om ongewenste fractievorming tegen te gaan. Zo stelt artikel 54 Gw dat de leden van de Tweede Kamer rechtstreeks gekozen worden en dus niet partijen. Volgens de Grondwet heeft een lid van de Tweede Kamer een individueel mandaat en vertegenwoordigt hij geen partij, regio, plaats, bevolkingsgroep of beroepsgroep, maar het gehele Nederlandse volk.
Verder worden de gronden waarop het Kamerlidmaatschap eindigt, elders in de Grondwet met name genoemd en het verlaten van de Kamerfractie of de politieke beweging waartoe men bij het aantreden als Kamerlid hoorde, staat daar niet bij.
In de notitie worden onder andere de mogelijkheden nagegaan om Kamerleden die zich afsplitsen van hun eigen fractie en zelfstandig doorgaan, niet langer de mogelijkheid te bieden om later met andere ‘eenlingen’ een nieuwe fractie te beginnen.
Volgens de notitie moet er een verschil gemaakt worden tussen fractie en groepen. Fracties zijn tijdens de verkiezingen aan de kiezer als zodanig bekend. Alle afscheidingen worden groepen genoemd tenzij de Kamer alsnog ze benoemt tot fractie. Een fractie krijgt meer faciliteiten (financiën, spreektijd) dan een groep.

Naar alle waarschijnlijkheid zal de Tweede Kamer de notitie in juni bespreken.
De volledige tekst van de notitie Fractievorming in de Tweede Kamer

Uitgelicht

Het kan wéér gruwelijk mis gaan

De risico’s die tot het Toeslagenschandaal hebben geleid, zijn niet verdwenen, stelde voorzitter Van Nispen van de enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening:vast bij de presentatie van hun eindrapport Blind voor mens en recht:
De blindheid voor mensen en voor hun rechten is er nog steeds. Een indringende constatering is dan ook dat het wéér gruwelijk mis kan gaan. Dit kan morgen weer gebeuren, zo lang de overheid zich niet aan de eigen wetten houdt. Zo lang grondrechten niet worden gerespecteerd, waarborgen ontbreken en rechtsstatelijk handelen niet dagelijks in praktijk wordt gebracht. Zo lang geen invulling wordt gegeven aan macht en tegenmacht. Zo lang de staatsmachten blind blijven voor mens en recht. Zo lang blijft het risico bestaan dat mensen door overheidshandelen worden vermorzeld. Dat kan ieder van ons overkomen.

 

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

bovendeert

Bovend’Eert en Kummeling
Het Nederlandse Parlement (13e druk)

Inmiddels zijn er zeven jaar verstreken sinds staatsrechtdeskundigen Paul Bovend’Eert en Henk Kummeling de vorige druk van de klassieker Het Nederlandse Parlement verzorgden. De eerste druk verscheen in 1938.
De nieuwe dertiende druk moest op tal van punten worden aangepast. Zo hebben de Tweede en Eerste Kamer resp. in 2021 en 2023 een nieuw reglement van orde gekregen. Andere belangrijke ontwikkelingen van de afgelopen jaren waren het vaststellen van gedragscodes voor Kamerleden en de ontwikkelingen in de onderlinge verhoudingen tussen Tweede en Eerste Kamer tijdens de laatste kabinetten-Rutte. Verder staan Bovend’Eert en Kummeling uiteraard ook stil bij de nasleep van de Kinderopvangtoeslagaffaire en de daaruit voortvloeiende roep om een nieuwe bestuurscultuur.
(29.03.2024)

Bekijk overzicht nieuwe boeken

Knipoog

Tusschen kapitaal en arbeid

Samuel van Houten had als Kamerlid in 1871 de degens gekruist met minister-president Thorbecke toen hij met het initiatief kwam om kinderarbeid aan banden te leggen. Als voorman van de ‘jong-liberalen’ bestreed Van Houten de opvattingen van staatsonthouding die Thorbecke en zijn generatie liberalen steeds hadden gepropageerd. In 1872 verwoordde hij zijn kritiek op Thorbecke in de brochure De staatsleer van Thorbecke:
In den strijd tusschen kapitaal en arbeid dreigt de laatste te worden onderdrukt. Bij de verdeeling van leertijd, werktijd en rusttijd worden de krachten der machinerien en de eischen der concurrentie, niet de krachten van den werkman en de eischen der ontwikkeling van hem en zijn gezin tot maatstaf gesteld.'
(13.05.24)

Bekijk oude afleveringen Knipoog