Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Eindhoven mocht bijeenkomst ‘haatpredikers’ niet verbieden

Een jaar geleden verbood de burgemeester van Eindehoven een conferentie van ‘haatpredikers’. Deze uitspraak is volgens de rechter in strijd met artikel 9 van de Grondwet.

Eind 2015 wilde de Al Fourqaan-moskee in Eindhoven een conferentie organiseren waarvoor zeven buitenlandse sprekers waren uitgenodigd. Burgemeester Rob van Gijzel verbood de bijeenkomst. De sprekers zouden zich in het verleden haatdragend hebben uitgelaten over Joden, homo’s, ongelovigen en vrouwen. De burgemeester beargumenteerde zijn verbod door erop te wijzen dat hij bevoegd is de grondrechten te beperken als er sprake is van een ernstige vrees voor het ontstaan van verstoring van de openbare orde. Vijf van de gastsprekers stonden gesignaleerd in het zogeheten Schengen Informatie Systeem vanwege mogelijke bedreiging van de openbare orde.

De moskee was naar de rechter gestapt, omdat men van mening was dat de burgemeester met zijn besluit een ontoelaatbare inbreuk gemaakt had op grondrechten als de vrijheid van godsdienst en de vrijheid van meningsuiting. Ook zou de burgemeester in strijd hebben gehandeld met het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM). Volgens de indieners van het bewaar bestond er geen ernstige vrees voor de verstoring van de openbare orde.

De rechtbank oordeelde dat de conferentie moet worden gezien als het recht op vergadering en betoging zoals artikel 9 GW dat inhoud geeft. Een burgemeester is niet bevoegd om op grond van de Gemeentewet op dit grondrecht inbreuk te maken. Het argument dat de komst van de predikers de openbare orde zou verstoren, gaat volgens de rechter niet op, omdat een moskee geen openbare plek is. Bijeenkomsten op een besloten plek zoals de moskee mogen volgens de rechter niet op voorhand worden verboden, tenzij sprake is van een noodsituatie.

Als het vonnis in een eventueel hoger beroep gehandhaafd wordt, zullen gemeenten dergelijke bijeenko,msten niet meer op voorhand mogen verbieden. Wel kan het ministerie van Buitenlandse Zaken in de toekomst nog steeds een visum voor een prediker die naar Nederland wil komen, weigeren of intrekken.
De Al Fourqaan-moskee overweegt een schadevergoeding van de gemeente te eisen.

Complete tekst vonnis

Uitgelicht

Het kan wéér gruwelijk mis gaan

De risico’s die tot het Toeslagenschandaal hebben geleid, zijn niet verdwenen, stelde voorzitter Van Nispen van de enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening:vast bij de presentatie van hun eindrapport Blind voor mens en recht:
De blindheid voor mensen en voor hun rechten is er nog steeds. Een indringende constatering is dan ook dat het wéér gruwelijk mis kan gaan. Dit kan morgen weer gebeuren, zo lang de overheid zich niet aan de eigen wetten houdt. Zo lang grondrechten niet worden gerespecteerd, waarborgen ontbreken en rechtsstatelijk handelen niet dagelijks in praktijk wordt gebracht. Zo lang geen invulling wordt gegeven aan macht en tegenmacht. Zo lang de staatsmachten blind blijven voor mens en recht. Zo lang blijft het risico bestaan dat mensen door overheidshandelen worden vermorzeld. Dat kan ieder van ons overkomen.

 

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

bovendeert

Bovend’Eert en Kummeling
Het Nederlandse Parlement (13e druk)

Inmiddels zijn er zeven jaar verstreken sinds staatsrechtdeskundigen Paul Bovend’Eert en Henk Kummeling de vorige druk van de klassieker Het Nederlandse Parlement verzorgden. De eerste druk verscheen in 1938.
De nieuwe dertiende druk moest op tal van punten worden aangepast. Zo hebben de Tweede en Eerste Kamer resp. in 2021 en 2023 een nieuw reglement van orde gekregen. Andere belangrijke ontwikkelingen van de afgelopen jaren waren het vaststellen van gedragscodes voor Kamerleden en de ontwikkelingen in de onderlinge verhoudingen tussen Tweede en Eerste Kamer tijdens de laatste kabinetten-Rutte. Verder staan Bovend’Eert en Kummeling uiteraard ook stil bij de nasleep van de Kinderopvangtoeslagaffaire en de daaruit voortvloeiende roep om een nieuwe bestuurscultuur.
(29.03.2024)

Bekijk overzicht nieuwe boeken

Knipoog

Tusschen kapitaal en arbeid

Samuel van Houten had als Kamerlid in 1871 de degens gekruist met minister-president Thorbecke toen hij met het initiatief kwam om kinderarbeid aan banden te leggen. Als voorman van de ‘jong-liberalen’ bestreed Van Houten de opvattingen van staatsonthouding die Thorbecke en zijn generatie liberalen steeds hadden gepropageerd. In 1872 verwoordde hij zijn kritiek op Thorbecke in de brochure De staatsleer van Thorbecke:
In den strijd tusschen kapitaal en arbeid dreigt de laatste te worden onderdrukt. Bij de verdeeling van leertijd, werktijd en rusttijd worden de krachten der machinerien en de eischen der concurrentie, niet de krachten van den werkman en de eischen der ontwikkeling van hem en zijn gezin tot maatstaf gesteld.'
(13.05.24)

Bekijk oude afleveringen Knipoog