Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Algemene verordening gegevensbescherming van kracht

Op 25 mei jl. is in de EU de Algemene verordening gegevensbescherming van kracht geworden die burgers meer controle geeft over hoe hun gegevens worden gebruikt.

Na vier jaar onderhandelen en 3999 amendementen later kreeg de Europese Unie in april 2016 haar 'Europese Verordening (2016/679) betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens'.

De komst van de nieuwe verordening betekende dat Nederland de uit 2000 stammende Wet bescherming persoonsgegevens moest intrekken en dat ervoor in de plaats een nieuwe wet moest komen. Hetgeen in december 2017 geschiedde in de vorm van de Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming. De AVG geldt niet alleen voor grote bedrijven, maar ook als kleine ondernemer of sportclub moet je je aan de regels houden.

De Europese landen spraken verder af dat er een overgangsperiode van twee jaar kwam om bedrijven en instellingen de gelegenheid te geven alle processen volgens de nieuwe regelgeving in te richten. Als datum voor de inwerkingtreding werd 25 mei 2018 afgesproken. Vanaf deze datum gelden dan ook in de hele Europese Unie de nieuwe regels gebaseerd op de Algemene verordening gegevensbescherming.

Belangrijkste regels AVG

  • Dataportabiliteit   De nieuwe wet maakt het eenvoudiger om je gegevens van het ene bedrijf naar het andere over te hevelen. Als je van Facebook naar een ander sociaal medium wilt overstappen, dan kun je je berichten en foto's meenemen. Facebook is verplicht deze data in een handzaam digitaal bestand aan te leveren.
  • Recht op inzage   Onder de vorige wet had je al recht om in te zien welke data een bedrijf over je heeft verzameld. Volgens de nieuwe wet mag dat bedrijf daar geen vergoeding meer voor vragen.
  • Expliciete toestemming   Hoewel de toestemming om van je data gebruik te maken ook al onder de oude wet verplicht was, moeten bedrijven volgens de nieuwe regels actiever communiceren wat zij met alle privédata doen en waarom ze bepaalde gegevens verzamelen en bewaren. Zo mag je alleen worden gemaild als je daar expliciet toestemming voor hebt gegeven.
  • Het recht om vergeten te worden   Bedrijven zijn verplicht gegevens te wissen die er niet langer toe doen.
  • Kinderen extra beschermd   De wet wil een extra bescherming voor kinderen, omdat die zich minder bewust zijn van de risico's. Om persoonlijke data van iemand onder de zestien te mogen gebruiken moet eerst toestemming aan ouders gevraagd moet worden.
  • Mens versus computer   Volgens de wet mag niemand de dupe worden van het 'computer zegt nee-principe'. Denk aan computers die een risicoanalyse maken als iemand een lening af wil sluiten. Of de aan jouw situatie aangepaste reclames die je op bepaalde sites te zien krijgt. De wet geeft gebruikers het recht om te eisen dat een mens uiteindelijk de beslissing neemt en dat een bedrijf nooit mag zeggen dat je geen lening krijgt, omdat de computer nee zegt.

Download tekst Europese Verordening (2016/679).

Download tekst Uitvoeringswet AVG.

Uitgelicht

Liggen onze grondrechten écht vast?

NRC had op 29 december 2023 een interview met Bart Jan van Ettekoven, die stopt als voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Hij stond in het artikel onder andere stil bij de belangstelling voor de Grondwet en grondrechten en de ideeën rond constitutionele toetsing.
Van Ettekoven stelde dat in de Nederlandse Grondwet klassieke grondrechten, als vrijheid van meningsuiting, recht op privacy en het discriminatieverbod, weliswaar uitstekend verwoord zijn, hij voegde er echter onmiddellijk een ‘maar’ aan toe:
‘De Grondwet zelf maakt het mogelijk dat die grondrechten bij wet kunnen worden beperkt, via een wet die door de Tweede en Eerste Kamer is aangenomen. We hebben dus een stelsel van grondrechten waarop je met een wetje inbreuk kunt maken. Dus jawel, we hebben vrijheid van meningsuiting, maar we kunnen het wettelijk zo regelen dat burgers daar geen gebruik van kunnen maken. Keurig gedaan, staatsrechtelijk volgens de regels. Maar niet in orde. Laten we ervoor zorgen dat we internationaalrechtelijk niet door de bodem zakken.’ (03.01.2024)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

gogel

Jan Postma
Alexander Gogel (1765-1821)
Grondlegger van de Nederlandse staat

Alexander Gogel was een overtuigd patriot en maakte snel carrière in de Bataafse Republiek en de Franse tijd. Hij staat bekend als de man die het nieuwe financiële systeem van de Bataafse eenheidsstaat organiseerde. Ook was Gogel betrokken bij het opstellen van de Staatsregeling van 1798. Jan Postma schreef enige tijd geleden al weer een lijvige biografie van Alexander Gogel waarin hij hem vanwege zijn verdiensten als ‘Grondlegger van de Nederlandse staat’ bestempelt.
Postma beschrijft Alexander Gogel onder andere als strijdbaar voorstander van de afschaffing van de gilden. Gelijkheid betekende voor Gogel ook een vrije toegang tot alle beroepen. Opmerkelijk was zijn betrokkenheid bij de Nationale Konst-Gallery, de voorloper van het huidige Rijksmuseum. De basis van de collectie vormde de verbeurd verklaarde collectie van voormalig stadhouder Willem V.
(26.10.2023)

Bekijk overzicht nieuwe boeken

Knipoog

Zekerheid en bescherming

In 1798 kreeg Nederland zijn Staatsregeling voor het Bataafsche Volk waarin vrijheid, gelijkheid en broederschap - de beginselen van de Franse Revolutie - voorop stonden. Van de 23 grondrechten in de Grondwet kwamen maar liefst al 21 in de een of andere vorm in deze eerste staatsregeling voor.
In onze ingewikkelde maatschappij komen de spelregels van de Bataafse Republiek verrassend eenvoudig over. Neem artikel L over de manier waarop de staat met vreemdelingen moet omgaan:
‘De Maatschappij ontvangt alle Vreemdelingen, die de weldaaden der vrijheid vreedzaam wenschen te genieten, in haar midden, verleenende denzelven alle zekerheid en bescherming.’
(25.10.23)

Bekijk oude afleveringen Knipoog