Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Gemeente Tholen schrapt ambtsgebed uit reglement

In Tholen ontspon zich de afgelopen weken de discussie of het verplicht uitspreken van het ambtsgebed bij het begin van raadsvergaderingen strijdig was met de scheiding van kerk en staat.

Artikel 18 van het Reglement van Orde voor de vergaderingen van de raad van de gemeente Tholen luidt: 'Bij de opening van de vergadering spreekt de voorzitter het ambtsgebed uit'. Het artikel was bij de raadsvergadering in december vorig jaar in Tholen onderwerp van discussie toen de PvdA/GroenLinks fractie dit verplichte ambtsgebed wilde afschaffen.
Het Reglement van Orde van Tholen mag de voorzitter van de gemeenteraad dan wel verplichten om het ambtsgebed aan het begin van de vergadering uit te spreken, maar volgens PvdA/GroenLinks was zo'n verplichting strijdig met de scheiding van kerk en staat die in Nederland geldt. De fractie refereerde aan een brief van toenmalige minister van Binnenlandse zaken Johan Remkes die in 2006 naar aanleiding van vragen over het ambtsgebed had geschreven:
Wanneer de raad er toch voor mocht kiezen om in een reglement van orde te bepalen dat de voorzitter een gebed uitspreekt, dan mag dit nooit verplichtend zijn voor de voorzitter of de andere deelnemers aan de vergadering.

Burgemeester mevr. Van de Velde liet tijdens de raadsvergadering weten niet van plan te zijn met het uitspreken van het ambtsgebed te stoppen. Ze zei de opvattingen van de raad van Tholen te blijven respecteren en mochten de tegenstanders het ambtsgebed toch willen afschaffen, dan zouden ze een officieel voorstel daartoe moeten indienen.
Zover hoefde het niet te komen. SGP, ChristenUnie en VVD, die in Tholen samen het college vormen, dienden tijdens de raadsvergadering van 24 januari zelf het voorstel in om het ambtsgebed voortaan vóór de vergadering uit te spreken en meenden zo tegemoet te komen aan de wens van de PvdA/GroenLinks fractie.
Op Kamervragen van de PvdA gaf minister Ollongren van Binnenlandse Zaken op 5 februari aan dat deze oplossing in overeenstemming was met het beginsel van scheiding van kerk en staat:
Het ambtsgebed hoeft dan ook niet in het reglement van orde te worden opgenomen. Ook hierbij blijft gelden dat iedere deelnemer aan de vergadering, inclusief de voorzitter, vrij moet zijn in de beslissing om deel te nemen.

Antwoord op Kamervragen over het ambtsgebed van minister Kajsa Ollengren van Binnenlandse Zaken op 5 februari 2019

Uitgelicht

Liggen onze grondrechten écht vast?

NRC had op 29 december 2023 een interview met Bart Jan van Ettekoven, die stopt als voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Hij stond in het artikel onder andere stil bij de belangstelling voor de Grondwet en grondrechten en de ideeën rond constitutionele toetsing.
Van Ettekoven stelde dat in de Nederlandse Grondwet klassieke grondrechten, als vrijheid van meningsuiting, recht op privacy en het discriminatieverbod, weliswaar uitstekend verwoord zijn, hij voegde er echter onmiddellijk een ‘maar’ aan toe:
‘De Grondwet zelf maakt het mogelijk dat die grondrechten bij wet kunnen worden beperkt, via een wet die door de Tweede en Eerste Kamer is aangenomen. We hebben dus een stelsel van grondrechten waarop je met een wetje inbreuk kunt maken. Dus jawel, we hebben vrijheid van meningsuiting, maar we kunnen het wettelijk zo regelen dat burgers daar geen gebruik van kunnen maken. Keurig gedaan, staatsrechtelijk volgens de regels. Maar niet in orde. Laten we ervoor zorgen dat we internationaalrechtelijk niet door de bodem zakken.’ (03.01.2024)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

gogel

Jan Postma
Alexander Gogel (1765-1821)
Grondlegger van de Nederlandse staat

Alexander Gogel was een overtuigd patriot en maakte snel carrière in de Bataafse Republiek en de Franse tijd. Hij staat bekend als de man die het nieuwe financiële systeem van de Bataafse eenheidsstaat organiseerde. Ook was Gogel betrokken bij het opstellen van de Staatsregeling van 1798. Jan Postma schreef enige tijd geleden al weer een lijvige biografie van Alexander Gogel waarin hij hem vanwege zijn verdiensten als ‘Grondlegger van de Nederlandse staat’ bestempelt.
Postma beschrijft Alexander Gogel onder andere als strijdbaar voorstander van de afschaffing van de gilden. Gelijkheid betekende voor Gogel ook een vrije toegang tot alle beroepen. Opmerkelijk was zijn betrokkenheid bij de Nationale Konst-Gallery, de voorloper van het huidige Rijksmuseum. De basis van de collectie vormde de verbeurd verklaarde collectie van voormalig stadhouder Willem V.
(26.10.2023)

Bekijk overzicht nieuwe boeken

Knipoog

Zekerheid en bescherming

In 1798 kreeg Nederland zijn Staatsregeling voor het Bataafsche Volk waarin vrijheid, gelijkheid en broederschap - de beginselen van de Franse Revolutie - voorop stonden. Van de 23 grondrechten in de Grondwet kwamen maar liefst al 21 in de een of andere vorm in deze eerste staatsregeling voor.
In onze ingewikkelde maatschappij komen de spelregels van de Bataafse Republiek verrassend eenvoudig over. Neem artikel L over de manier waarop de staat met vreemdelingen moet omgaan:
‘De Maatschappij ontvangt alle Vreemdelingen, die de weldaaden der vrijheid vreedzaam wenschen te genieten, in haar midden, verleenende denzelven alle zekerheid en bescherming.’
(25.10.23)

Bekijk oude afleveringen Knipoog