• Website over de 23 grondrechten in de Nederlandse Grondwet
 

Raad van State hekelt 'afrekencultuur'

De Raad van State vindt dat ministers de Kamer nogal eens slecht informeren en dat de Tweede Kamer vaak meer bezig lijkt met 'scoren' dan met het controleren van de macht.

Doorgaans adviseert de Raad van State over wetsvoorstellen die de regering of het parlement aan het hoogste adviesorgaan van het land voorleggen. Men kan echter ook ongevraagd advies geven zonder dat een concreet wetsvoorstel voorligt. Op 15 juni 2020 heeft de Raad van State heeft een zo'n ongevraagd advies gepubliceerd over de ministeriële verantwoordelijkheid. Met het advies wil de raad Kamerleden, kabinet en ambtenaren stimuleren om in de toekomst beter samen te werken en zo het vertrouwen van de burger in de overheid te versterken.

Uitleggen wat de overheid doet en waarom ze doet wat ze doet, is belangrijker dan ooit, stelt de Raad van State in zijn advies vast. Er worden een hele rij recente zaken aangehaald waar het informeren of juist niet-informeren van parlement en burgers centraal stond. Genoemd worden onder andere de veiligheid van de Stint, de burgerdoden bij de luchtaanval op de stad Hawija in Irak, het uitkeren van de kinderopvangtoeslag door de Belastingdienst en de vraag of de overheid voldoende voorbereid was op de coronacrisis. Was de informatie voor iedereen beschikbaar? Wie kan op dit alles worden aangesproken? Heeft de Tweede Kamer voldoende grip op de zaak?.

Deze vragen raken de kern van de ministeriële verantwoordelijkheid, constateert de Raad van State. Men pleit voor een goed samenspel tussen Kamerleden, kabinet en ambtenaren. De Kamer zou zo snel mogelijk af moeten van wat de raad een 'incidentgedreven verantwoordingscultuur' noemt.

De Raad van State eindigt zijn advies met vijf aanbevelingen:

  • Breng de informatiehuishouding van de overheid op orde, zodat ook de informatievoorziening verbeterd kan worden.
  • Maak de afspraken over contacten tussen Kamerleden en ambtenaren helder. Wees daar ontspannen over.
  • Verbeter het inhoudelijk, ambtelijk vakmanschap. Wees zuinig op de ambtenaren die het uitvoerende werk doen.
  • Wees terughoudend allerlei taken bij onafhankelijke instellingen neer te leggen, want dat beperkt de mogelijkheid van democratische controle te veel.
  • Als een minister niet wettelijk bevoegd is op een onderwerp, moeten de Kamers dat respecteren. Op deze manier voorkom je schijnvertoningen.

Ongevraagd advies Raad van State over de ministeriële verantwoordelijkheid

Nieuwsarchief

Uitgelicht

 


Kraakhelder

Een dag voor de installatie van de nieuwe Tweede Kamer op 31 maart 2021 twitterde Pieter Omtzigt:
Morgen zal ik aanwezig zijn bij de installatie van de nieuwe Kamer en mijn zetel als Kamerlid innemen. Vergeet niet, ik zit er niet voor mijn eigen kiezers of voor het CDA. Artikel 50 van de Grondwet is kraakhelder. De Staten-Generaal vertegenwoordigen het gehele Nederlandse volk. Volksvertegenwoordiger is het hoogste ambt dat we kennen in dit land.
De opgaven waar we als land voor staan zijn enorm. Door COVID-19 zitten we in de grootste crisis sinds WOII, de wooncrisis. En er zijn grote problemen met macht en tegenmacht die om oplossingen vragen. Dat begint bij een parlement dat zijn controlerende functie serieus neemt.  (21.03.30)

Knipoog

 

Geruststellend

In het artikel 'De eerste crisis was de pandemie, de tweede de bestrijding' in de Volkskrant van 30 januari 2021 verzuchtte Martin Sommer:
‘Nederland presteert dus niks, maar de geruststellende gedachte is dat alles volgens plan verloopt.' (02.02.2021)

 

NET VERSCHENEN

Voermans Wim Voermans,
Het land moet bestuurd worden

Hoogleraar staatsrecht Wim Voermans publiceert regelmatig over politiek en bestuur in de Nederlandse polder. In zijn nieuwste boek komt hij tot de conclusie dat er sprake is van paalrot in de pijlers van de Nederlandse democratie. Politici weigeren volgens hem onder ogen te zien dat het de hoogste tijd is zaken te veranderen. Voermans schrijft dat de professionalisering ervoor zorgt dat onze bestuurders zich steeds meer kunnen onttrekken aan de controlerende macht van de volksvertegenwoordiging. 'Polderend gaat de democratie ten onder', schreef NRC boven een artikel over het boek.

Kijk hier voor meer nieuwe publaties