Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Raad van State kwam te laat terug op strenge lijn kindertoeslagenaffaire

In Lessen uit de kinder­opvangtoeslagzaken betreurt de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van Statenhet té laat te zijn teruggekomen op haar strenge lijn.

De Afdeling Bestuursrechtspraak heeft vanaf 2011 de strenge lijn van de Belastingdienst geaccepteerd dat ouders volledig moeten terugbetalen als zij de betalingen niet of slechts gedeeltelijk konden aantonen. In het zojuist verschenen rapport Lessen uit de kinder­opvangtoeslagzaken stelt de afdeling vast dat zo’n uitleg bij gedeeltelijke verantwoording van ontvangen toeslagen niet passend was.
De Raad van State heeft zijn ‘alles-of-niets’-lijn in oktober 2019 verlaten en voortaan als richtlijn gehanteerd dat de omvang van de tekortkoming en het recht op toeslag met elkaar in evenwicht moeten zijn. In Lessen uit de kinder­opvangtoeslagzaken komt de Afdeling Bestuursrechtspraak tot de conclusie dat die koerswijziging eerder had gekund en eerder had gemoeten.

Het rapport komt met een aantal concrete lessen voor de toekomst. Een ervan is dat de Raad van State kritischer moet zijn op de juistheid en compleetheid van de informatie van overheidsorganen. Als de verhouding overheid-burger onevenwichtig lijkt te zijn, moeten bestuursrechters burgers de helpende hand bieden.
De rechtspraktijk kan weliswaar niet zonder vaste richtlijnen, zegt Lessen uit de kinder­opvangtoeslagzaken, maar als het zicht erop nog onvoldoende is, is een ‘zaak-voor-zaak’-benadering aan te bevelen. Stel dat gaandeweg blijkt dat de toepassing van de wet te streng uitpakt, dan moet de bestuursrechter zijn rechterlijk instrumentarium inzetten om te kijken of deze hardheid kan worden weggenomen of beperkt.

Voorzitter Bart Jan van Ettekoven van de Afdeling Bestuursrechtspraak trok bij het verschijnen van het rapport het boetekleed aan:
We hadden de strenge lijn eerder kunnen en moeten wijzigen. We hebben daarmee geworsteld, halve maatregelen genomen en niet doorgepakt. Ouders die in de problemen zijn gekomen omdat wij te lang de strenge lijn hebben toegepast, bieden wij onze excuses aan. We hadden deze ouders betere rechtsbescherming moeten bieden.

Uitgelicht

Het kan wéér gruwelijk mis gaan

De risico’s die tot het Toeslagenschandaal hebben geleid, zijn niet verdwenen, stelde voorzitter Van Nispen van de enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening:vast bij de presentatie van hun eindrapport Blind voor mens en recht:
De blindheid voor mensen en voor hun rechten is er nog steeds. Een indringende constatering is dan ook dat het wéér gruwelijk mis kan gaan. Dit kan morgen weer gebeuren, zo lang de overheid zich niet aan de eigen wetten houdt. Zo lang grondrechten niet worden gerespecteerd, waarborgen ontbreken en rechtsstatelijk handelen niet dagelijks in praktijk wordt gebracht. Zo lang geen invulling wordt gegeven aan macht en tegenmacht. Zo lang de staatsmachten blind blijven voor mens en recht. Zo lang blijft het risico bestaan dat mensen door overheidshandelen worden vermorzeld. Dat kan ieder van ons overkomen.

 

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

bovendeert

Bovend’Eert en Kummeling
Het Nederlandse Parlement (13e druk)

Inmiddels zijn er zeven jaar verstreken sinds staatsrechtdeskundigen Paul Bovend’Eert en Henk Kummeling de vorige druk van de klassieker Het Nederlandse Parlement verzorgden. De eerste druk verscheen in 1938.
De nieuwe dertiende druk moest op tal van punten worden aangepast. Zo hebben de Tweede en Eerste Kamer resp. in 2021 en 2023 een nieuw reglement van orde gekregen. Andere belangrijke ontwikkelingen van de afgelopen jaren waren het vaststellen van gedragscodes voor Kamerleden en de ontwikkelingen in de onderlinge verhoudingen tussen Tweede en Eerste Kamer tijdens de laatste kabinetten-Rutte. Verder staan Bovend’Eert en Kummeling uiteraard ook stil bij de nasleep van de Kinderopvangtoeslagaffaire en de daaruit voortvloeiende roep om een nieuwe bestuurscultuur.
(29.03.2024)

Bekijk overzicht nieuwe boeken

Knipoog

Tusschen kapitaal en arbeid

Samuel van Houten had als Kamerlid in 1871 de degens gekruist met minister-president Thorbecke toen hij met het initiatief kwam om kinderarbeid aan banden te leggen. Als voorman van de ‘jong-liberalen’ bestreed Van Houten de opvattingen van staatsonthouding die Thorbecke en zijn generatie liberalen steeds hadden gepropageerd. In 1872 verwoordde hij zijn kritiek op Thorbecke in de brochure De staatsleer van Thorbecke:
In den strijd tusschen kapitaal en arbeid dreigt de laatste te worden onderdrukt. Bij de verdeeling van leertijd, werktijd en rusttijd worden de krachten der machinerien en de eischen der concurrentie, niet de krachten van den werkman en de eischen der ontwikkeling van hem en zijn gezin tot maatstaf gesteld.'
(13.05.24)

Bekijk oude afleveringen Knipoog