Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Paul Scholten maakte een nieuwe Grondwet met slechts 25 artikelen

Vijf jaar na de eerste editie achtte Paul Scholten in 2021 een nieuwe editie van zijn Korte Grondwet noodzakelijk ‘nu het landsbestuur steeds stroever loopt’.

Bij het verschijnen in 2016 van zijn Schets van een Korte Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden zei Paul Scholten:
De tijd is rijp voor een verkorting van de Grondwet tot haar essentie. Zoiets brengt haar weer binnen bereik van de bevolking en dat lijkt nodig. Niemand leest de Grondwet, niemand kent de Grondwet, terwijl de inhoud een ieder zo aangaat.

Paul Scholten was onder andere burgemeester van Delfzijl, Soest en Arnhem. Na zijn pensionering ging hij zich bezighouden met staatsrechtelijke vernieuwing en stortte hij zich op de Grondwet.
Wat zegt de Grondwet de gemiddelde Nederlander nog, vroeg hij zich af. In zijn Korte Grondwet bracht hij het aantal artikelen terug van 144 artikelen naar 25. Als zijn voornaamste doel gaf hij aan: ‘Een tot haar essentie verkorte en vernieuwde grondwet zal een nieuw gemeenschappelijk houvast zijn voor en steeds meer versplinterd land.’
We signaleerden de Schets van een Korte Grondwet destijds in onze rubriek Uitgelicht (20.11.2016).

In 2019 maakte Scholten een tweede editie, onder andere naar aanleiding van het toen net verschenen advies van de Staatscommissie Parlementair Stelsel. Dit jaar vond hij vernieuwde Korte Grondwet opnieuw noodzakelijk omdat ‘ons landsbestuur door verdere versplintering en polarisatie steeds stroever loopt en dat het gezag van de overheid meer en meer taant’.
In zijn nieuwe editie stelt Scholten vijf belangrijke staatkundige hervormingen voor:

  • De minister-president wordt voortaan rechtstreeks door de bevolking gekozen.
  • De koning is geen lid meer van de regering, maar hij wordt officieel het staatshoofd.
  • Door de Kamerverkiezingen in twee ronden te houden maken uiteindelijk slechts zes fracties deel uit van de Tweede Kamer.
  • De rechterlijke macht wordt geheel onafhankelijk van de wetgevende en de uitvoerende macht.
  • Ter bescherming van de Grondwet worden wetten getoetst aan de Grondwet.

De derde editie van de Korte Grondwet heeft Paul Scholten als pdf gepubliceerd op de site denederlandsegrondwet.nl. De auteur roept zijn lezers op reacties te sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Uitgelicht

Liggen onze grondrechten écht vast?

NRC had op 29 december 2023 een interview met Bart Jan van Ettekoven, die stopt als voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Hij stond in het artikel onder andere stil bij de belangstelling voor de Grondwet en grondrechten en de ideeën rond constitutionele toetsing.
Van Ettekoven stelde dat in de Nederlandse Grondwet klassieke grondrechten, als vrijheid van meningsuiting, recht op privacy en het discriminatieverbod, weliswaar uitstekend verwoord zijn, hij voegde er echter onmiddellijk een ‘maar’ aan toe:
‘De Grondwet zelf maakt het mogelijk dat die grondrechten bij wet kunnen worden beperkt, via een wet die door de Tweede en Eerste Kamer is aangenomen. We hebben dus een stelsel van grondrechten waarop je met een wetje inbreuk kunt maken. Dus jawel, we hebben vrijheid van meningsuiting, maar we kunnen het wettelijk zo regelen dat burgers daar geen gebruik van kunnen maken. Keurig gedaan, staatsrechtelijk volgens de regels. Maar niet in orde. Laten we ervoor zorgen dat we internationaalrechtelijk niet door de bodem zakken.’ (03.01.2024)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

gogel

Jan Postma
Alexander Gogel (1765-1821)
Grondlegger van de Nederlandse staat

Alexander Gogel was een overtuigd patriot en maakte snel carrière in de Bataafse Republiek en de Franse tijd. Hij staat bekend als de man die het nieuwe financiële systeem van de Bataafse eenheidsstaat organiseerde. Ook was Gogel betrokken bij het opstellen van de Staatsregeling van 1798. Jan Postma schreef enige tijd geleden al weer een lijvige biografie van Alexander Gogel waarin hij hem vanwege zijn verdiensten als ‘Grondlegger van de Nederlandse staat’ bestempelt.
Postma beschrijft Alexander Gogel onder andere als strijdbaar voorstander van de afschaffing van de gilden. Gelijkheid betekende voor Gogel ook een vrije toegang tot alle beroepen. Opmerkelijk was zijn betrokkenheid bij de Nationale Konst-Gallery, de voorloper van het huidige Rijksmuseum. De basis van de collectie vormde de verbeurd verklaarde collectie van voormalig stadhouder Willem V.
(26.10.2023)

Bekijk overzicht nieuwe boeken

Knipoog

Zekerheid en bescherming

In 1798 kreeg Nederland zijn Staatsregeling voor het Bataafsche Volk waarin vrijheid, gelijkheid en broederschap - de beginselen van de Franse Revolutie - voorop stonden. Van de 23 grondrechten in de Grondwet kwamen maar liefst al 21 in de een of andere vorm in deze eerste staatsregeling voor.
In onze ingewikkelde maatschappij komen de spelregels van de Bataafse Republiek verrassend eenvoudig over. Neem artikel L over de manier waarop de staat met vreemdelingen moet omgaan:
‘De Maatschappij ontvangt alle Vreemdelingen, die de weldaaden der vrijheid vreedzaam wenschen te genieten, in haar midden, verleenende denzelven alle zekerheid en bescherming.’
(25.10.23)

Bekijk oude afleveringen Knipoog