Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Eerste Kamer akkoord met vijf Grondwetswijzigingen

Op 5 juli 2022 is de Eerste Kamer in tweede lezing akkoord gegaan met vijf grondwetswijzigingen. Sinds de herziening in 1983 zijn zoveel wijzigingen niet voorgekomen.

Minister Hanke Bruins Slot van Binnenlandse zaken noemde het in een interview met NRC Handelsblad van 11 juli 2022 een ‘bijzonder en mooi parlementair moment’. Enkele van de wijzingen komen nog voort uit de adviezen die de Staatscommissie-Thomassen in 2010 uitbracht.
Minister Bruins Slot refereerde aan Johan Remkes die in 2018 voorzitter was van de Staatscommissie Parlementair stelsel: Johan Remkes zei ooit dat het makkelijker is de wet van de zwaartekracht te veranderen dan de Grondwet. Een grondwet moet je dus ook onderhouden, vernieuwen en verbeteren.

  • vóór art. 1 Gw een preambule toevoegen die aangeeft dat de Grondwet de grondrechten en de democratische rechtstaat waarborgt
  • een modernisering van art. 13 Gw om het brief- en telegraafgeheim uit te breiden naar alle communicatiemiddelen om te zorgen voor een techniekonafhankelijke bescherming.
  • expliciet  in art. 17 Gw het recht opnemen op een eerlijk proces voor een onafhankelijke en onpartijdige rechter
  • een wijziging van art. 55 Gw om Nederlanders die in het buitenland wonen, door middel van een kiescollege invloed te geven op de verkiezing van de Eerste Kamer
  • een aanpassing van de procedure van grondwetsherzieningen in art. 137 Gw om ervoor te zorgen dat de Tweede Kamer die wordt gekozen na de afronding van een eerste lezing van een grondwetswijziging, in tweede lezing een besluit moet nemen

In het NRC-interview zei minister Bruins Slot dat ze persoonlijk het recht op een eerlijk proces in een nieuwe grondwetsartikel het meest opvallend vindt omdat het een bredere werking heeft dan het recht op een eerlijk proces in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens:
Dat recht beperkte zich tot procederen in het strafrecht en het civiele recht. Een groot deel van het ambtenarenrecht en het vreemdelingenrecht vielen daar nog niet onder, maar nu dus wel.

Bij deze laatste serievoorstellen ging het in totaal om zeven grondwetswijzigingen. Inmiddels is het artikel afgevallen dat een bindend correctief referendum mogelijk wilde maken. Het voorstel heeft in de Tweede Kamer in tweede lezing geen 2/3 meerderheid gehaald. Het voorstel om de tekst van art. 1 Gw aan te passen ligt nog bij de Tweede Kamer.

Uitgelicht

Het kan wéér gruwelijk mis gaan

De risico’s die tot het Toeslagenschandaal hebben geleid, zijn niet verdwenen, stelde voorzitter Van Nispen van de enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening:vast bij de presentatie van hun eindrapport Blind voor mens en recht:
De blindheid voor mensen en voor hun rechten is er nog steeds. Een indringende constatering is dan ook dat het wéér gruwelijk mis kan gaan. Dit kan morgen weer gebeuren, zo lang de overheid zich niet aan de eigen wetten houdt. Zo lang grondrechten niet worden gerespecteerd, waarborgen ontbreken en rechtsstatelijk handelen niet dagelijks in praktijk wordt gebracht. Zo lang geen invulling wordt gegeven aan macht en tegenmacht. Zo lang de staatsmachten blind blijven voor mens en recht. Zo lang blijft het risico bestaan dat mensen door overheidshandelen worden vermorzeld. Dat kan ieder van ons overkomen.

 

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

trapman cover

De Nijmeegse staatsrecht-deskundige Leon Trapman toetste in zijn dissertatie Kiesrecht, verkiezingen en verkiezingscampagnes de manier waarop de Nederlandse verkiezingen zijn geregeld onder andere aan de Grondwet en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Ook staat hij in zijn bijna 500 pagina’s tellende boek stil bij actuele ontwikkelingen, zoals de voorgenomen herziening van het kiesstelsel en de nieuwe wetgeving rond partijfinanciering.
Trapman benadrukt dat de basis van ons systeem solide is, maar dat we constant bezig moeten blijven om onze verkiezingen vrij en eerlijk te houden. Zo stelt hij voor politieke partijen te verplichten hun interne democratie op orde te hebben.
(14.06.24)

Bekijk overzicht nieuwe boeken

Knipoog

Wij van de Grondwet

Op 2 juli 2024 droeg Hugo de Jonge zijn portefeuille van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over aan Judith Uitermark en die van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening aan Mona Keijzer.
Bij die gelegenheid hield Wytze van der Woude van het ministerie van Binnenlandse Zaken een toespraak over het belang van de Grondwet. Van der Woude zei onder andere:
De Grondwet verbindt generaties, moet mee bewegen met de tijd en tegelijkertijd niet met alle winden meewaaien. De Grondwet moet je in je hoofd en in je hart houden. Wij van de Grondwet, adviseren de Grondwet!
Van der Woude is directeur Constitutionele Zaken en Wetgeving op het ministerie van Binnenlandse Zaken.
(geciteerd in NRC 02.07.2024)

Bekijk oude afleveringen Knipoog