Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Staatscommissie rechtsstaat wil werking rechtsstaat verbeteren

De Staatscommissie rechtsstaat komt in haar eindrapport tot de conclusie dat de belofte van de rechtsstaat voor een aanzienlijke groep burgers niet wordt ingelost.

Naar aanleiding van een motie van Chris van Dam (CDA) en Pieter Omtzigt (NSC) heeft het kabinet in november 2022 besloten de Staatscommissie rechtsstaat in het leven te roepen. Voorzitter werd hoogleraar staatsrecht Henk Kummeling.
Aanleiding voor de Kamermotie was het rapport Ongekend Onrecht over de Toeslagenaffaire waaruit bleek dat de Belastingdienst mensen jarenlang ten onrechte als fraudeurs had behandeld. De Staatscommissie kreeg de opdracht om in de breedte het functioneren van de rechtsstaat te analyseren en met voorstellen te komen om de werking ervan te verbeteren.

Na anderhalf jaar onderzoek presenteerde de Staatscommissie rechtsstaat op 10 juni 2024 haar eindrapport. De titel De gebroken belofte van de rechtsstaat illustreert dat de commissie keihard in haar oordeel was:
De belofte van de rechtsstaat wordt voor een aanzienlijke groep burgers niet ingelost. Dit is het gevolg van politieke besluitvorming of het uitblijven ervan. Te vaak is de rechtsstaat niet leidend in het handelen van politici, bestuurders en medewerkers van de overheid. De overheid is te ingewikkeld geworden en de rechtsbescherming schiet tekort. Het is aan het parlement en de regering om tempo te maken met het repareren van de rechtsstaat.

De Staatscommissie rechtsstaat noemt het dringend noodzakelijk dat kabinet en parlement de belofte van de rechtsstaat inlossen. Volgens de commissie moet er een miljoeneninvestering komen om het contact van burgers met de overheid te herstellen en een betere toegang van burgers tot het recht te realiseren.

Belangrijke verbetervoorstellen

  • actief uitdragen principes rechtsstaat door overheid
  • versterken rechtsstatelijk kompas binnen overheid
  • oprichten Planbureau voor de Rechtsstaat
  • uitvoeringsorganisaties krijgen mogelijkheid rode kaart te trekken
  • versterken recht burgersop begrijpelijke communicatie en adequate informatie
  • afschaffen toetsingsverbod van wetgeving aan de Grondwet
  • langdurige prioriteit bij overheid voor vereenvoudiging regelingen bestaanszekerheid
  • beter wettelijk regelen grondslag gegevensdeling tussen overheidsorganisaties
  • fors investeren in verbetering rechtsbescherming
  • verbeteren bestuurlijke besluitvorming en procedure bezwaarschriften
  • mogelijk maken toetsing door bestuursrechter aan rechtsbeginselen

 

 

Uitgelicht

Het kan wéér gruwelijk mis gaan

De risico’s die tot het Toeslagenschandaal hebben geleid, zijn niet verdwenen, stelde voorzitter Van Nispen van de enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening:vast bij de presentatie van hun eindrapport Blind voor mens en recht:
De blindheid voor mensen en voor hun rechten is er nog steeds. Een indringende constatering is dan ook dat het wéér gruwelijk mis kan gaan. Dit kan morgen weer gebeuren, zo lang de overheid zich niet aan de eigen wetten houdt. Zo lang grondrechten niet worden gerespecteerd, waarborgen ontbreken en rechtsstatelijk handelen niet dagelijks in praktijk wordt gebracht. Zo lang geen invulling wordt gegeven aan macht en tegenmacht. Zo lang de staatsmachten blind blijven voor mens en recht. Zo lang blijft het risico bestaan dat mensen door overheidshandelen worden vermorzeld. Dat kan ieder van ons overkomen.

 

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

trapman cover

De Nijmeegse staatsrecht-deskundige Leon Trapman toetste in zijn dissertatie Kiesrecht, verkiezingen en verkiezingscampagnes de manier waarop de Nederlandse verkiezingen zijn geregeld onder andere aan de Grondwet en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Ook staat hij in zijn bijna 500 pagina’s tellende boek stil bij actuele ontwikkelingen, zoals de voorgenomen herziening van het kiesstelsel en de nieuwe wetgeving rond partijfinanciering.
Trapman benadrukt dat de basis van ons systeem solide is, maar dat we constant bezig moeten blijven om onze verkiezingen vrij en eerlijk te houden. Zo stelt hij voor politieke partijen te verplichten hun interne democratie op orde te hebben.
(14.06.24)

Bekijk overzicht nieuwe boeken

Knipoog

Wij van de Grondwet

Op 2 juli 2024 droeg Hugo de Jonge zijn portefeuille van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over aan Judith Uitermark en die van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening aan Mona Keijzer.
Bij die gelegenheid hield Wytze van der Woude van het ministerie van Binnenlandse Zaken een toespraak over het belang van de Grondwet. Van der Woude zei onder andere:
De Grondwet verbindt generaties, moet mee bewegen met de tijd en tegelijkertijd niet met alle winden meewaaien. De Grondwet moet je in je hoofd en in je hart houden. Wij van de Grondwet, adviseren de Grondwet!
Van der Woude is directeur Constitutionele Zaken en Wetgeving op het ministerie van Binnenlandse Zaken.
(geciteerd in NRC 02.07.2024)

Bekijk oude afleveringen Knipoog