• Website over de 23 grondrechten in de Nederlandse Grondwet
 

De coronacrisis en de grondrechten (2)

Het hoogtepunt van de coronacrisis lijkt begin mei voorbij. De eerste lockdown-maatregelen verdwijnen. De noodverordening is ter discussie komen te staan.

Op 23 maart 2020 besloot het kabinet in verband met de coronacrisis tot een noodverordening die onder andere leidde tot een inperking van art. 8 en 9 Gw waarin de vrijheid van vereniging en de vrijheid van vergadering vastliggen.
Zie nieuwsbericht De coronacrisis en de grondrechten (1) van 31 maart jl.

Kritiek op noodverordening
Inmiddels is het voor iedereen duidelijk dat de crisis van maart over lijkt te gaan in een langdurige anderhalvemetersamenleving. In Trouw van 24 april 2020 constateerden staatsrechtdeskundigen Jan Brouwer en Jon Schilder dat er snel iets moet gebeuren om de problemen rond de haastig geschreven noodverordening aan te pakken. Zoals bekend geeft de verordening vergaande bevoegdheden aan de 25 burgemeesters die voorzitter zijn van hun veiligheidsregio. Dankzij de noodverordening vallen deze 'superburgemeesters' op dit moment voor een deel van hun bevoegdheden rechtstreeks onder het kabinet en kunnen daarvoor niet door hun gemeenteraden worden gecontroleerd.

Jan Brouwer had het in het Trouw-artikel over twee tegenstrijdige rechten:
Aan de ene kant moeten de voorzitters van de veiligheidsregio’s de gezondheid en het leven van de bevolking beschermen, aan de andere kant staat in de Grondwet het recht op privacy en het huisrecht beschreven.
Jon Schilder stelde dat zo’n noodverordening alle rechten mag beperken, behalve de grondrechten:
Met het binnentreden van woningen en bedrijfsgebouwen worden het fundamentele recht op privacy en het huisrecht geschonden. Mocht je willen dat dit wél mogelijk moet zijn, dan moet het parlement de wet aanpassen.
Brouwer en Schilder benadrukten in het Trouw-artikel dat de noodverordening snel moet worden vervangen door ‘echte’ wetgeving.

In de Volkskrant van 5 mei schreef minister Kajsa Ollongren over ‘schurende dilemma’s’. De opdracht om kwetsbaren te beschermen en daarom het bezoek aan verpleeghuizen pijnlijke restricties op te leggen verhoudt zich maar moeizaam met het recht op het hebben van een familieleven.
Naar verwachting zal het kabinet de komende tijd een aantal wetswijzigingen aan de Tweede Kamer voorleggen om de noodverordening te vervangen door reguliere wetgeving die tijdelijk naast de bestaande wetgeving komt te staan.
Ollongren zei er dit over in Volkskrant:
Met deze deze wetgeving wordt tijdelijk een juridische basis geboden voor een samenleving waarin hygiënenormen en het betrachten van sociale afstand van groot belang zijn.

Privacygevoeligheid corona-app’s
Het plan van minister De Jonge halverwege april om zo snel mogelijk een app te laten ontwikkelen die kan bijhouden bij wie je in de buurt geweest bent, heeft de aandacht gevestigd op de privacygevoeligheid van de te bouwen app’s. Ook kwam de privacy nadrukkelijk in beeld toen informatiereuzen als Google, Facebook en Apple aanboden data aan regeringen beschikbaar te stellen om het gedrag van hun burgers in kaart te helpen brengen.
Vooralsnog lijkt de opwinding over de nieuwe app enigszins voorbarig, omdat het tempo waarmee minister De Jonge hoopte de software te kunnen laten ontwikkelen, bij lange na niet gehaald zal worden.

 

EERDERE BERICHTGEVING OVER CORONA EN GRONDRECHTEN

Nieuwsarchief

Uitgelicht

 Nu is het aan ons

Schrijver Eva Rovers signaleert dat in verschillende landen om ons heen inwoners meepraten en meebeslissen over maatschappelijke zaken als klimaat, biodiversiteit en energietransitie. Voor zo’n burgerberaad wordt een groep burgers door het lot aangewezen. Ze krijgen de opdracht samen op zoek te gaan naar oplossingen. Rovers schrijft: 'Geen debat dus, maar een dialoog, geen meningenuitwisseling, maar uitwisselingen van waarden en perspectieven'.

Rovers wil met haar ‘oproep tot echte democratie’ – de subtitel van het boek - laten zien ‘dat de kennis en ervaring van burgers onmisbaar zijn voor het te lijf gaan van de grote problemen van deze eeuw’:
Dat bewustzijn moet niet alleen tot politici doordringen, maar ook tot burgers zelf. Veel mensen zijn gaan geloven dat onze macht niet verder reikt dan het stemhokje of onze portemonnee. Maar we zijn zo veel meer dan kiezer en consument. We zijn inwoners van een dorp, een stad, van een land, een planeet.

Zie voor informatie over het boek Pas verschenen. Voor meer informatie kijk op www.bureauburgerberaad.nl.
U kunt er ook een petitie voor het organiseren van burgerberaden tekenen. (16.05.22)

 Nu is het aan ons COVER KL

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Pas verschenen

boeken

 

 

Eva van Vugt
De Staten-Generaal vertegenwoordigen het geheele Nederlandsche volk

Docent Staatsrecht Eva van Vugt van de Universiteit Utrecht heeft onderzoek gedaan naar de veranderingen in de betekenis van art. 50 Gw tussen 1814 en 1983. Het artikel zegt: ‘De Staten-Generaal vertegenwoordigen het gehele Nederlandse volk’.
Toen deze bepaling in 1814 werd vastgesteld, had het Nederlandse volk geen kiesrecht en lag vrijwel alle macht nog bij de koning. Sindsdien is er veel veranderd, maar de tekst van het Gronmdfwwetrsartkel bleef onveranderd. Eva van Vugt zet op een rij wat er al die tijd met de betekenis van deze bepaling gebeurd is.

cover van vught

Kijk hier voor meer nieuwe publicaties

 

 

Knipoog

Staatsinrichting

In een interview in NRC Handelsblad van 23 december 2021 vertelde Caroline van der Plas van de BoerBurgerBeweging dat ze informateur Mariëtte Hamer had gevraagd wanneer er nieuwe verkiezingen zouden kunnen komen.

‘Dat bepaalt ú,’ zei Hamer, ‘als Tweede Kamer.’
Toen dacht ik: O Caroline, leer nou eens wat over staatsinrichting. (11.01.22)

Bekijk oude afleveringen Knipoog