Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Eerste en Tweede Kamer akkoord met coronawet

Na een akkoord over een aantal knelpunten tussen coalitie en oppositie zijn Tweede en Eerste Kamer akkoord gegaan met de Tijdelijke wet maatregelen covid-19.

De coronawet lijkt in tal van opzichten niet meer op het wetsvoorstel dat in mei bekend werd. Dit voorstel kreeg veel kritiek, niet alleen vanuit de Kamer, maar ook van de Raad van State, de VNG en tal van juristen. Veel kritiek was er met name op het feit dat er sprake was van een looptijd van een jaar en de uitgebreide bevoegdheden die de wet de ministers gaf.

Veelgehoorde kritiek was dat de nieuwe wet op gespannen voet zou staan met de Grondwet: de vrijheid van vereniging contra het beperken van de groepsgrootte, de vrijheid van demonstratie contra de anderhalve meter, het huisrecht contra het handhaven achter de voordeur.
Kathalijne Buitenweg van GroenLinks zei erover in het Kamerdebat van 7 oktober:
In een democratische samenleving zijn sommige mensenrechten absoluut, zoals het recht om niet gemarteld te worden, maar aan de meeste mensenrechten kunnen voorwaarden worden gesteld.

Voor het debat sloten de oppositiepartijen PvdA, GroenLinks, SGP en 50plus een akkoord met de coalitie. De oppositiepartijen bleken bereid om met de coronawet in te stemmen als er aan een aantal wensen voldaan werd.

Belangrijke nieuwe elementen

  • De coronawet geldt niet voor een jaar of zes maanden, zoals aanvankelijk het plan was, maar slechts voor drie maanden. Het parlement moet instemmen met elke verlenging van nog eens drie maanden. Ook moet de Raad van State steeds een advies geven.
  • Nieuwe coronaregels moeten een week voor ze ingaan naar het parlement worden gestuurd en de Tweede Kamer moet er vooraf mee instemmen. Gaat het om noodsituaties die niet kunnen wachten, dan moet de Tweede Kamer na afloop binnen een week alsnog instemmen met de maatregel. Als de Kamer tegen is, komt de maatregel te vervallen.
  • Er komt geen handhaving achter de voordeur. Het huisrecht in art. 12 Gw wordt expliciet beschermd in de coronawet.
  • Gemeentes krijgen meer ruimte voor een eigen beleid. Het kabinet kan hen de bevoegdheid geven om zelf plekken aan te wijzen waar bepaalde maatregelen wel of niet gelden. Gemeentes mogen overigens zelf geen eigen maatregelen maken. Gemeenteraden krijgen zeggenschap, ook over het beleid van de veiligheidsregio’s.
  • De hoogte van de boetes wordt beperkt tot een bedrag van 95 euro. Overtreders van de coronaregels krijgen geen strafblad.
  • In grote lijnen beschrijft de wet het coronabeleid dat we kennen van de afgelopen maanden, inclusief het gebruik van beschermingsmiddelen. De wet is zo geformuleerd dat er geen mogelijkheden zijn voor coronamaatregelen die niet in de wet zijn voorzien.

De Tijdelijke wet maatregelen covid-19 is op 13 oktober met een ruime meerderheid door de Tweede Kamer aangenomen. De Eerste Kamer heeft de wet op 26 oktober behandeld. Net als twee weken eerder in de Tweede Kamer.bleek een ruime meerderheid in de Eerste Kamer is voor de wet. Hiermee kwam een eind aan zeven maanden noodverordeningen.

Zie tekst Tijdelijke wet maatregelen covid-19

 

EERDERE BERICHTGEVING OVER CORONA EN GRONDRECHTEN

 

Uitgelicht

Het kan wéér gruwelijk mis gaan

De risico’s die tot het Toeslagenschandaal hebben geleid, zijn niet verdwenen, stelde voorzitter Van Nispen van de enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening:vast bij de presentatie van hun eindrapport Blind voor mens en recht:
De blindheid voor mensen en voor hun rechten is er nog steeds. Een indringende constatering is dan ook dat het wéér gruwelijk mis kan gaan. Dit kan morgen weer gebeuren, zo lang de overheid zich niet aan de eigen wetten houdt. Zo lang grondrechten niet worden gerespecteerd, waarborgen ontbreken en rechtsstatelijk handelen niet dagelijks in praktijk wordt gebracht. Zo lang geen invulling wordt gegeven aan macht en tegenmacht. Zo lang de staatsmachten blind blijven voor mens en recht. Zo lang blijft het risico bestaan dat mensen door overheidshandelen worden vermorzeld. Dat kan ieder van ons overkomen.

 

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

bovendeert

Bovend’Eert en Kummeling
Het Nederlandse Parlement (13e druk)

Inmiddels zijn er zeven jaar verstreken sinds staatsrechtdeskundigen Paul Bovend’Eert en Henk Kummeling de vorige druk van de klassieker Het Nederlandse Parlement verzorgden. De eerste druk verscheen in 1938.
De nieuwe dertiende druk moest op tal van punten worden aangepast. Zo hebben de Tweede en Eerste Kamer resp. in 2021 en 2023 een nieuw reglement van orde gekregen. Andere belangrijke ontwikkelingen van de afgelopen jaren waren het vaststellen van gedragscodes voor Kamerleden en de ontwikkelingen in de onderlinge verhoudingen tussen Tweede en Eerste Kamer tijdens de laatste kabinetten-Rutte. Verder staan Bovend’Eert en Kummeling uiteraard ook stil bij de nasleep van de Kinderopvangtoeslagaffaire en de daaruit voortvloeiende roep om een nieuwe bestuurscultuur.
(29.03.2024)

Bekijk overzicht nieuwe boeken

Knipoog

Tusschen kapitaal en arbeid

Samuel van Houten had als Kamerlid in 1871 de degens gekruist met minister-president Thorbecke toen hij met het initiatief kwam om kinderarbeid aan banden te leggen. Als voorman van de ‘jong-liberalen’ bestreed Van Houten de opvattingen van staatsonthouding die Thorbecke en zijn generatie liberalen steeds hadden gepropageerd. In 1872 verwoordde hij zijn kritiek op Thorbecke in de brochure De staatsleer van Thorbecke:
In den strijd tusschen kapitaal en arbeid dreigt de laatste te worden onderdrukt. Bij de verdeeling van leertijd, werktijd en rusttijd worden de krachten der machinerien en de eischen der concurrentie, niet de krachten van den werkman en de eischen der ontwikkeling van hem en zijn gezin tot maatstaf gesteld.'
(13.05.24)

Bekijk oude afleveringen Knipoog