Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Raad van State in beginsel positief over nieuwe coronawet

In de nieuwe coronawet kan de minister alleen ‘in geval van nood en onder strikte voorwaarden’ vergaande instrumenten inzetten om een pandemie te bestrijden.

 

Het advies van de Raad van State betekent een belangrijke steun in de rug voor minister Kuipers van Volksgezondheid. De minister moest in mei in alle haast aan de slag met een nieuwe wet, toen de Eerste Kamer weigerde om de tijdelijke coronawet met nog eens drie maanden te verlengen. De Eerste Kamer vond dat het kabinet lang genoeg de tijd gehad had om aan een permanente oplossing te werken.
Gevolg van het optreden van de Eerste Kamer dit voorjaar is dat de minister op dit moment niet over een wettelijke basis beschikt om collectieve maatregelen te nemen bij een nieuwe corona-uitbraak.

De nieuwe coronawet van minister Kuipers is een aanpassing van Wet publieke gezondheid uit 2008. In zijn huidige vorm staat de wet alleen toe individuele maatregelen op te leggen, zoals de verplichting om in quarantaine te gaan in geval van besmetting.
Het wetsvoorstel Wij­zi­ging van de Wet pu­blie­ke ge­zond­heid in ver­band met de be­strij­ding van de epi­de­mie van in­fec­tie­ziek­ten be­ho­rend tot groep A1 of een di­rec­te drei­ging daar­van, dat de minister in juli voor advies naar de Raad van State heeft gestuurd, ondervond tot nu toe veel kritiek. Zo hadden de Vereniging Nederlandse Gemeenten en het Veiligheidsberaad de nodige bedenkingen omdat in de wet de verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de verschillende bestuursorganen niet goed zouden zijn uitgewerkt.

De Raad van State zegt in zijn advies dat de nieuwe coronawet qua zeggenschap van Tweede en Eerste Kamer voor dit moment toereikend is, omdat beide Kamers bij alle stappen in het besluitvormingsproces betrokken worden. De wet biedt het kabinet de mogelijkheid om in noodsituaties snel maatregelen te nemen, zoals het sluiten van publieke ruimten en het afkondigen van een mondkapjesplicht. Vervolgens krijgen de Eerste en Tweede Kamer de mogelijkheid het einde van de noodmaatregelen te bepalen.

De Raad van State zegt dat de nieuwe coronawet verder uitgewerkt moet worden, maar dat de wet zo  is ingericht dat dat ook na de inwerkingtreding kan. Hetzelfde geldt voor het uitbreiden van het aantal maatregelen. Zo zijn het sluiten van scholen, verplichte test- en vaccinatiebewijzen en het invoeren van een avondklok op dit moment nog niet in de wet opgenomen.
De betrokkenheid van het parlement is voor dit moment weliswaar toereikend, maar de Raad van State voegt er wel aan toe dat het kabinet altijd de beginselen van de democratische rechtsstaat in het oog zal dienen te houden:
Noodzakelijke maatregelen die voor burgers (mogelijk langdurig) ingrijpend zijn, kunnen alleen effectief zijn als zij kunnen rekenen op voldoende maatschappelijk draagvlak.

 

Overzicht nieuwsberichten over corona-regels

Uitgelicht

Het kan wéér gruwelijk mis gaan

De risico’s die tot het Toeslagenschandaal hebben geleid, zijn niet verdwenen, stelde voorzitter Van Nispen van de enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening:vast bij de presentatie van hun eindrapport Blind voor mens en recht:
De blindheid voor mensen en voor hun rechten is er nog steeds. Een indringende constatering is dan ook dat het wéér gruwelijk mis kan gaan. Dit kan morgen weer gebeuren, zo lang de overheid zich niet aan de eigen wetten houdt. Zo lang grondrechten niet worden gerespecteerd, waarborgen ontbreken en rechtsstatelijk handelen niet dagelijks in praktijk wordt gebracht. Zo lang geen invulling wordt gegeven aan macht en tegenmacht. Zo lang de staatsmachten blind blijven voor mens en recht. Zo lang blijft het risico bestaan dat mensen door overheidshandelen worden vermorzeld. Dat kan ieder van ons overkomen.

 

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

bovendeert

Bovend’Eert en Kummeling
Het Nederlandse Parlement (13e druk)

Inmiddels zijn er zeven jaar verstreken sinds staatsrechtdeskundigen Paul Bovend’Eert en Henk Kummeling de vorige druk van de klassieker Het Nederlandse Parlement verzorgden. De eerste druk verscheen in 1938.
De nieuwe dertiende druk moest op tal van punten worden aangepast. Zo hebben de Tweede en Eerste Kamer resp. in 2021 en 2023 een nieuw reglement van orde gekregen. Andere belangrijke ontwikkelingen van de afgelopen jaren waren het vaststellen van gedragscodes voor Kamerleden en de ontwikkelingen in de onderlinge verhoudingen tussen Tweede en Eerste Kamer tijdens de laatste kabinetten-Rutte. Verder staan Bovend’Eert en Kummeling uiteraard ook stil bij de nasleep van de Kinderopvangtoeslagaffaire en de daaruit voortvloeiende roep om een nieuwe bestuurscultuur.
(29.03.2024)

Bekijk overzicht nieuwe boeken

Knipoog

Tusschen kapitaal en arbeid

Samuel van Houten had als Kamerlid in 1871 de degens gekruist met minister-president Thorbecke toen hij met het initiatief kwam om kinderarbeid aan banden te leggen. Als voorman van de ‘jong-liberalen’ bestreed Van Houten de opvattingen van staatsonthouding die Thorbecke en zijn generatie liberalen steeds hadden gepropageerd. In 1872 verwoordde hij zijn kritiek op Thorbecke in de brochure De staatsleer van Thorbecke:
In den strijd tusschen kapitaal en arbeid dreigt de laatste te worden onderdrukt. Bij de verdeeling van leertijd, werktijd en rusttijd worden de krachten der machinerien en de eischen der concurrentie, niet de krachten van den werkman en de eischen der ontwikkeling van hem en zijn gezin tot maatstaf gesteld.'
(13.05.24)

Bekijk oude afleveringen Knipoog