• Website over de 23 grondrechten in de Nederlandse Grondwet
 

Raad van State in beginsel positief over nieuwe coronawet

In de nieuwe coronawet kan de minister alleen ‘in geval van nood en onder strikte voorwaarden’ vergaande instrumenten inzetten om een pandemie te bestrijden.

 

Het advies van de Raad van State betekent een belangrijke steun in de rug voor minister Kuipers van Volksgezondheid. De minister moest in mei in alle haast aan de slag met een nieuwe wet, toen de Eerste Kamer weigerde om de tijdelijke coronawet met nog eens drie maanden te verlengen. De Eerste Kamer vond dat het kabinet lang genoeg de tijd gehad had om aan een permanente oplossing te werken.
Gevolg van het optreden van de Eerste Kamer dit voorjaar is dat de minister op dit moment niet over een wettelijke basis beschikt om collectieve maatregelen te nemen bij een nieuwe corona-uitbraak.

De nieuwe coronawet van minister Kuipers is een aanpassing van Wet publieke gezondheid uit 2008. In zijn huidige vorm staat de wet alleen toe individuele maatregelen op te leggen, zoals de verplichting om in quarantaine te gaan in geval van besmetting.
Het wetsvoorstel Wij­zi­ging van de Wet pu­blie­ke ge­zond­heid in ver­band met de be­strij­ding van de epi­de­mie van in­fec­tie­ziek­ten be­ho­rend tot groep A1 of een di­rec­te drei­ging daar­van, dat de minister in juli voor advies naar de Raad van State heeft gestuurd, ondervond tot nu toe veel kritiek. Zo hadden de Vereniging Nederlandse Gemeenten en het Veiligheidsberaad de nodige bedenkingen omdat in de wet de verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de verschillende bestuursorganen niet goed zouden zijn uitgewerkt.

De Raad van State zegt in zijn advies dat de nieuwe coronawet qua zeggenschap van Tweede en Eerste Kamer voor dit moment toereikend is, omdat beide Kamers bij alle stappen in het besluitvormingsproces betrokken worden. De wet biedt het kabinet de mogelijkheid om in noodsituaties snel maatregelen te nemen, zoals het sluiten van publieke ruimten en het afkondigen van een mondkapjesplicht. Vervolgens krijgen de Eerste en Tweede Kamer de mogelijkheid het einde van de noodmaatregelen te bepalen.

De Raad van State zegt dat de nieuwe coronawet verder uitgewerkt moet worden, maar dat de wet zo  is ingericht dat dat ook na de inwerkingtreding kan. Hetzelfde geldt voor het uitbreiden van het aantal maatregelen. Zo zijn het sluiten van scholen, verplichte test- en vaccinatiebewijzen en het invoeren van een avondklok op dit moment nog niet in de wet opgenomen.
De betrokkenheid van het parlement is voor dit moment weliswaar toereikend, maar de Raad van State voegt er wel aan toe dat het kabinet altijd de beginselen van de democratische rechtsstaat in het oog zal dienen te houden:
Noodzakelijke maatregelen die voor burgers (mogelijk langdurig) ingrijpend zijn, kunnen alleen effectief zijn als zij kunnen rekenen op voldoende maatschappelijk draagvlak.

 

Overzicht nieuwsberichten over corona-regels

Nieuwsarchief

Uitgelicht

Democratische rechtsorde

Op 2 juni 2022 hield Herman Tjeenk Willink in de Gotische Zaal van de Raad van State de lezing ‘Tot zover ben ik gekomen’. De oud vice-president van de Raad van State begon zijn publiek te vertellen dat ze niets nieuws zouden horen. Wat hij ging zeggen, zei hij al heel lang, maar er werd tot u toe niet naar hem geluisterd.

Zoals het nu gaat, gaat het mis, hield Herman Tjeenk Willink zijn toehoorders voor:
Het functioneren van de overheid zelf holt de democratische rechtsorde uit die ook een sociale rechtsorde pretendeert te zijn. Daarvan worden burgers die van de overheid afhankelijk zijn, zij die het niet zo goed getroffen hebben, als eersten het slachtoffer. [...]
Burgers zijn de laatste veertig jaar onzeker geworden over wat zij van de overheid mogen verwachten. De sociale grondrechten, ‘kernverantwoordelijkheden’ van de overheid, werden in 1983 met algemene stemmen in de Grondwet opgenomen, maar speelden de afgelopen 35 jaar in het politieke debat nauwelijks een rol. Het besef dat de klassieke en sociale grondrechten met elkaar verband houden, niet voor niets in één hoofdstuk zijn opgenomen, lijkt te zijn verdwenen. (29.06.22)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Pas verschenen

boeken

 

 

Prof. mr. A.W. Heringa e.a.
Staatsrecht

Onlangs verscheen de veertiende druk van Staatsrecht dat in 1972 voor het eerst verscheen onder de titel Compendium van het Staatsrecht en geschreven werd door T. Koopmans. Inmiddels is dit compendium uitgegroeid tot een standaardwerk van 660 pagina’s. Auteurs Aalt Willem Heringa, Luc Verhey en Wytze van der Woude hebben hun Staatsrecht voor de nieuwe druk flink onder handen genomen en met name de structuur van het boek drastisch gewijzigd. Vanuit het staatsrecht hebben de auteurs hebben geprobeerd constitutionele kwesties te beschrijven in hun maatschappelijke context.

CoverStaatsrecht

Kijk hier voor meer nieuwe publicaties

 

 

Knipoog

Doe eenen ander niet...

In 1798 kreeg Nederland zijn Staatsregeling voor het Bataafsche Volk. Artikel 6 van deze eerste Nederlandse grondwet luidde:
Alle de pligten van den Mensch in maatschappij hebben hunnen grondslag in deze heilige Wet: Doe eenen ander niet, hetgeen gij niet wenscht dat aan u geschiede. Doe aan anderen, ten allen tijde, zoo veel goeds, als gij, in gelijke omstandigheden, van hun zoudt wenschen te ontvangen.

Al wekenlang bivakkeren ‘anderen’ in de buitenlucht van Ter Apel. Een goed moment om je te realiseren dat dit artikel 6 bijna 225 jaar na dato nog niets aan zeggingskracht verloren heeft.
(Eerlijkheid gebiedt overigens om hier meteen aan toe te voegen dat het bewuste artikel in de volgende Staatsregeling 1806 alweer verdwenen was.) (5.09.22)

Bekijk oude afleveringen Knipoog